تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٨ - شرح آيات

يَوْمَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً «روزى است كه كيد ايشان هيچ سودى برايشان ندارد.» به همان گونه كه نيروهاى ديگرى كه بر آنها اعتماد مى‌كردند و در كفر و كيدشان با حق و مؤمنان از آنها مدد مى‌گرفتند، هيچ فايده‌اى برايشان نخواهد داشت، و اگر هم كمكى بكند، چنان نيست كه آنان را به پيروزى و غلبه برساند.

وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ‌ «و پيروز نخواهند شد.» [٤٧] ولى دعوت خدا از فرستاده‌اش (و از مؤمنان به توسط او) به اين كه ستمگران و كافران را به حال خود واگذارند تا به عذاب آخرت خود برسند، بدين معنى نيست كه دنيا مال ايشان است تا هر چه بخواهند در آن بكنند، و هر گونه كه هواى نفس و مصالحشان مقتضى بود در آن به بازى بپردازند، هرگز چنين نيست ...

بلكه در دنيا نيز بهره‌اى از عذاب خواهند داشت كه تجسم يافته در غضب مستقيم خدا يا به دست اولياى او است، ولى هر چه باشد همچون عذاب آخرت نيست.

وَ إِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا عَذاباً دُونَ ذلِكَ‌ «و كسانى كه ستم كردند، عذاب ديگرى جز اين خواهند داشت.» كه جز عذاب آخرت است و درد كمتر دارد، و آن دليل بر عذاب آخرت است، و خداى تعالى گفت كَذلِكَ الْعَذابُ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ‌ «عذاب چنين است و عذاب آخرت بزرگتر است و كاش آن را مى‌دانستند»، [٤٨] و گفت وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى‌ دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ‌ «و به ايشان از عذاب نزديك (دنيا) پيش از عذاب بزرگتر (آخرت) مى‌چشانيم تا شايد بازگردند»، [٤٩] ولى ايشان با بصيرت ايمان به آيات نگاه نمى‌كنند و به همين سبب به حق نمى‌رسند.

/ ١٣٠ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ‌ «ولى بيشتر ايشان نمى‌دانند.»