الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١٦ - مقاله زمخشرى

قوله: و يؤيّده قرائة الرّفع: ضمير منصوبى در « يؤيّده » به استدلال اخفش راجع است.

متن:

و منها

قوله تعالى: «انّهلحقّ مثل ما انّكم تنطقون» فيمن فتح مثلا، و قراءة بعض السّلف‌ «انيصيبكم مثل ما أصاب» بالفتح، و قول الفرزدق:

و زعم ابن مالك ان ذلك لا يكون فى « مثل » لمخالفتها للمبهمات، فانها تثنى و تجمع كقوله تعالى: «الّاامم امثالكم» و قول الشّاعر:

و زعم ان « حقا » اسم فاعل من حقّ يحقّ، و اصله حاقّ فقصر، كما قيل برّ و سرّ و نمّ، ففيه ضمير مستتر، و مثل: حال منه، و ان فاعل يصيبكم ضميره تعالى لتقدّمه فى‌ «وما توفيقى الّا باللّه» و مثل: مصدر، و اما بيت الفرزدق ففيه اجوبة مشهورة.

ترجمه:

استدلال سوّم‌

از جمله امورى كه بآن استدلال شده فرموده حقتعالى است:

انّه لحق مثل ما انّكم تنطقون.

( همانا اين وعده حقّ و حقيقت بوده مانند تكلّمى كه با يكديگر مى‌نمائيد).

در اين آيه طبق قرائت بعضى كه مثل را با فتح خوانده‌اند كلمه « مثل » بواسطه اضافه به مبنى يعنى « ما » كسب بناء نموده است.

و نيز مانند قرائت برخى از قراء سلف در آيه:

ان يصيبكم مثل ما اصاب.

( اينكه برسد بشما مانند آنچه رسيد ...).