الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٣ - سهو ابن مالك و نقل كلام غريب از ابو حيان

قوله: و هذا انّه الخ: ضمير « هو » به وجه راجع بوده و ضمير در « انّه » به ابن مالك برمى‌گردد.

قوله: منع من التّقديم: ضمير فاعلى در « منع » به ابن مالك راجع است.

قوله: فى جواز تقديم معمول الصّفة عليها: ضمير در « عليها » به صفت برمى‌گردد.

قوله: بدون موصوف: يعنى بدون تقديم بر موصوف.

قوله: وقع له ان منع عود الضّمير الخ: كلمه « ان » مصدريّه بوده و با مدخولش در تأويل مصدر مى‌باشد و فاعل است براى « وقع » .

قوله: فانّه منع: ضمير در « انّه » و « منع » به ابو حيّان برمى‌گردد.

قوله: و ما عملت سوء تودّ الخ: آيه (٣٠) از سوره آل عمران.

قوله: لانّ تودّ حينئذ: يعنى حين كون ما شرطيّه.

قوله: دليل الجواب: يعنى قرينه بر جواب مى‌باشد نه خود جواب.

قوله: لكونه مرفوعا: ضمير در « لكونه » به « تودّ » راجع است.

قوله: فيكون فى نيّة التّقديم: ضمير در « يكون » به « تودّ » برمى‌گردد.

قوله: فيكون حينئذ: يعنى حين يكون فى نيّة التّقديم.

قوله: و لو قديم تودّ لغير التّركيب: يعنى و لو قدّم تودّ يكون تقديمه لغير التّركيب الموجود.

قوله: و يلزمه ان يمنع: ضمير منصوبى در « يلزمه » به ابو حيّان برمى‌گردد.

قوله: و قد استشعر: يعنى و قد تنبّه، ضمير فاعلى به ابو حيّان برمى‌گردد.

قوله: ورود ذلك: مشار اليه « ذلك » لزوم منع از ضرب زيدا غلامه مى‌باشد.

قوله: و فرّق بينهما بما لا معوّل عليه: ضمير فاعلى در « فرّق » به ابو حيّان و در « بينهما » به آيه شريفه و مثال « ضرب زيدا غلامه» راجع بوده و عبارت « بما لا معوّل عليه» يعنى به بيانى كه هيچ اعتماد و استنادى بآن نمى‌توان داشت.