الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٨ - وقوع عطف بر توهم در مرفوع

شرح‌

قوله: و انّ ناسا من العرب: يعنى جماعتى از عرب.

قوله: و ذلك على انّ معناه: كلمه « ذلك » يعنى و بيان ذلك و ضمير در « معناه » به قول ناسا من العرب راجع است.

قوله: فيرى انّه قال: ضمائر در « يرى » و « انّه » و « قال » به متكلّم راجع مى‌باشند.

قوله: انتهى: يعنى تمام شد كلام سيبويه.

قوله: و مراده بالغلط: يعنى و مراد سيبويه از غلط.

قوله: ما عبّر عنه غيره: ضمير در « عنه » به ماء موصوله و در « غيره » به سيبويه برمى‌گردد.

قوله: و ذلك ظاهر من كلامه: مشار اليه « ذلك » ما عبّر عنه غيره بوده و ضمير در « كلامه » به سيبويه برمى‌گردد.

قوله: و يوضحه: ضمير منصوبى به ما عبّر عنه غيره برمى‌گردد.

قوله: انشاده البيت: ضمير مجرورى در « انشاده » به سيبويه برمى‌گردد.

قوله: انّه اراد بالغلط: ضمير در « انّه » به سيبويه برمى‌گردد.

قوله: فاعترض عليه: ضمير در « اعترض » به ابن مالك و در « عليه » به سيبويه برمى‌گردد.

قوله: متى جوّزنا ذلك عليهم: مشار اليه « ذلك » غلط و خطاء مى‌باشد.

قوله: انّ قائله غلط: ضمير در « قائله » به كلّ نادر راجع است.

متن: و امّا المنصوب اسما فقال الزمخشرى فى قوله تعالى‌ «ومن وراء اسحاق يعقوب» فيمن فتح الباء: كانّه قيل و وهبنا له اسحاق، و من وراء اسحاق يعقوب، على طريقة قوله:

انتهى.