الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧١ - رأى كسائى

سوّم مى‌باشد.

و نيز قول شاعر را مورد شاهد قرار داده‌اند و آن اينست:

يعنى: ارتفاع مقام و ارتقاء درجه‌اى را كه مزيّن و پاكيزه است دوست داشتى، پس از آماده نمودن و زمينه فراهم كردن براى مجد و بزرگى و سيادت خالى نمى‌باشى.

شاهد در « سؤددا » است كه بر محلّ « مجد » كه بنابر مفعوليّت منصوب است عطف گرديده فلذا منصوب مى‌باشد و استشهاد باين بيت براى اثبات مسئله چهارم است.

جواب از استدلال قائلين بجواز مسئله سوّم و چهارم‌

مصنّف گويد:

از استدلال مزبور اينطور جواب داده شده كه نصب معطوف بخاطر تقدير عاملى است كه عامل در لفظ بر آن دلالت دارد بنابراين تقدير آيه: و جاعل اللّيل سكنا و جعل الشّمس‌ بوده.

و تقدير بيت فلم تخل من تمهيد مجد و مهدّت سوددا مى‌باشد.

يا مى‌توان گفت « سوددا » در بيت مفعول معه است يعنى « واو » عاطفه نبوده و بدين ترتيب هيچ ارتباطى با بحث ما ندارد بنابراين دليلى كه دلالت بر جواز عطف بر محلّ در ايندو مسئله داشته باشد در دست نيست.

شاهد و تأييد

و براى تقدير در آيه مى‌توان اين نكته را بعنوان شاهد آورد كه وصف در آن (يعنى جاعل) بمعناى ماضى بوده و چنين وصفى وقتى از الف و لام برهنه بود ابدا نمى‌تواند عمل نصب بنمايد.