الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٢ - اقسام الحال

شرح‌

قوله: خلق الانسان ضعيفا: آيه (٢٨) از سوره نساء.

قوله: قال ابن مالك بدر الدّين و منه: ضمير در « منه » به حالى كه بر تجدّد صاحبش دلالت مى‌كند راجع است.

قوله: و هو الّذى انزل اليكم‌ الخ: آيه (١١٤) از سوره انعام.

قوله: و هذا سهو منه: مشار اليه « هذا » به قول ابن مالك راجع بوده و ضمير در « منه » به ابن مالك بر مى‌گردد.

قوله: و تقع الملازمة فى غير ذلك: مشار اليه « ذلك » سه مسئله مذكور مى‌باشد.

قوله: و منه قائما بالقسط: ضمير در « منه » به سماع راجع است و اين آيه، آيه (١٨) از سوره آل عمران است.

قوله: و قول جماعة انّها مؤكّدة: ضمير در « انّها » به « قائما بالقسط» راجع است.

قوله: لانّ معناها غير مستفاد ممّا قبلها: ضمائر مؤنّث به « قائما بالقسط» راجع هستند.

متن:

الثّانى‌

انقسامها بحسب قصدها لذاتها و للتّوطئة بها الى قسمين: مقصودة و هو الغالب، و موطّئة و هى الجامدة الموصوفة نحو «فتمثللها بشرا سويّا» فانّما ذكر « بشرا » توطئة لذكر « سويا » و تقول « جاءنى زيد رجلا محسنا».

ترجمه:

تقسيم دوّم‌

حال باعتبار اينكه ذاتا مقصود بوده يا مقدّمة مراد مى‌باشد به دو قسم تقسيم مى‌گردد: