إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٧٥ - امر چهارم

الرّابع: لا شبهة في صحّة إطلاق اللفظ، و إرادة نوعه به، كما إذا قيل:

ضرب- مثلا- فعل ماض، أو صنفه كما إذا قيل: (زيد) في (ضرب زيد) فاعل إذا لم يقصد به شخص القول أو مثله ك (ضرب‌) في المثال فيما إذا قصد (١)

جواب: مصنّف فرموده‌اند: «لا معنى لصحّته الا حسنه‌» معنائى براى صحّت استعمال نيست مگر حسن استعمال يعنى صحّت، ملازم با حسن است و همچنين در مورد بطلان و استهجان استعمال.

قوله «و الظّاهر انّ صحّة استعمال اللفظ فى نوعه او مثله ...» عبارت مذكور را در امر رابع توضيح مى‌دهيم.

امر چهارم‌

(١)- اين امر از نتايج و ثمرات امر سوّم است كه اينك به توضيح آن مى‌پردازيم.

ممكن است كسى لفظى را اطلاق نمايد امّا معناى آن را اراده نكند كه براى آن چهار صورت، تصوّر مى‌شود: اطلاق لفظ و اراده نوع آن، اطلاق لفظ و اراده صنف آن، اطلاق لفظ و اراده مثل آن و بالاخره اطلاق لفظ و اراده شخص آن.

١- اطلاق لفظ و اراده نوع آن: ممكن است شما جمله «زيد لفظ» را اطلاق نمائيد امّا «لفظ» را بر معناى زيد، حمل نكنيد. زيد يك وجود خارجى است كه مشمول حركت،