إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٧٩ - مطلب پنجم ثمره نزاع بين صحيحى و اعمى
ثمرة المسألة الأصوليّة، هي أن تكون نتيجتها واقعة في طريق استنباط الأحكام الفرعيّة، فافهم(١).
[١]- ج: امّا ثمرهاى را كه مصنّف مورد مناقشه قرار دادهاند: هر دليل و مطلبى كه ثمرهاى نداشته باشد مىگويند نتيجهاش در نذر ظاهر مىشود از جمله در محل بحث كه:
اگر نذر كنيم كه مثلا يك درهم به فردى كه نماز مىخواند بدهيم در اين صورت:
اگر ما صحيحى باشيم، در صورتى با نذر موافقت نمودهايم كه آن درهم را به فردى بدهيم كه نماز صحيح مىخواند و چنانچه فردى نماز باطل بخواند و ما آن درهم را به او بدهيم عمل به نذر نكردهايم.
ولى اگر ما اعمّى بوديم، در اين صورت، آزاد هستيم و چنانچه آن درهم را به كسى بدهيم كه نماز فاسد مىخواند با نذر موافقت كردهايم زيرا همانطور كه نماز صحيح داراى عنوان صلات هست نماز فاسد هم داراى عنوان مذكور مىباشد.
مصنّف فرمودهاند چنين مسألهاى از نظر فقهى در محلّ خودش صحيح است امّا صلاحيّت ندارد كه آن را ثمره يك مسأله اصولى قرار دهيم و نكتهاش اين است كه:
ثمره مسئله اصولى بايد مقدّمه و در طريق استنباط حكم كلّى الهى واقع شود در محلّ بحث آيا موافقت النّذر و مخالفت النّذر يك حكم الهى است؟
اگر شما نماز ظهر را صحيحا خوانديد و نمازتان با دستور خداوند متعال، موافق بود، آيا موافقت نماز شما با فرمان خداوند هم يك حكم الهى است؟
خير! بلكه عقل مىگويد وقتى با فرمان پروردگار متعال موافقت كرديد، عمل شما مطابق دستور الهى است و موافقت و مخالفت انسان با دستور خداوند يا با نذر، مربوط به حكم الهى نيست.