إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٦٠ - نقد و بررسى كلام جبريه

هستى ممكنات در اختيار خداوند متعال است و انسان در هر لحظه، نياز به افاضه حق تعالى دارد لذا با توجّه به مطالب مذكور، قول به تفويض، باطل و بطلانش بديهى است.

نقد و بررسى كلام جبريّه‌

تذكّر: قبل از بيان ادلّه جبريّه، مقدّمه‌اى ذكر مى‌كنيم تا مشخّص شود، آيا صرف نظر از ادلّه آنها از نظر وجدان، عقل و عقلاء- خواه متديّن به دينى باشد يا نباشد- عقيده جبريّه، مقبول است يا مردود؟

مقدّمه: اعمال و افعالى از انسان، صادر مى‌شود كه كاملا متفاوت است به‌نحوى‌كه اگر عقل بخواهد حكم به تسويه آنها بكند، آن حكم، غير قابل قبول است لذا عقل هم حكم به تسويه نمى‌كند.

مثال: انسان سالمى را در نظر بگيريد كه دستش هم مانند ساير اعضاء سالم و حركت آن در اختيار خودش باشد او با اراده، دستش را به طرف بالا، پائين، چپ و راست مى‌گرداند، آن عمل را «حركة اليد» مى‌گويند.

اكنون فرد ديگرى را در نظر بگيريد كه گرفتار ارتعاش يد هست و دستش بدون‌