إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٢٣ - آيا بين طلب و اراده، تفاوتى هست؟
الرّغبة إليه، و التّصديق لفائدته، و هو الجزم بدفع ما يوجب توقّفه عن طلبه لأجلها.
و بالجملة: لا يكاد يكون غير الصّفات المعروفة و الإرادة هناك صفة أخرى قائمة بها يكون هو الطّلب، فلا محيص [إلا] عن اتّحاد الإرادة و الطّلب، و أن يكون ذاك الشّوق المؤكّد المستتبع لتحريك العضلات في إرادة فعله بالمباشرة، أو المستتبع لأمر عبيده به فيما لو أراده لا كذلك، مسمّى بالطّلب و الإرادة كما يعبر به تارة و بها أخرى، كما لا يخفى(١).
آيا بين طلب و اراده، تفاوتى هست؟
(١)- گفتيم موضوع له طلب و اراده، متّحد است امّا آن دو در مقام انصراف، اختلاف دارند يعنى لفظ «طلب» به طلب انشائى منصرف هست امّا «اراده» انصراف به اراده حقيقيّه دارد و تفاوت در انصراف، منشأ اختلافى شده كه:
علماء اماميّه قاطبة- به استثناى بعضى- و معتزله معتقد شدهاند كه طلب و اراده، دو لفظى هستند كه موضوع له آنها متّحد است امّا اشاعره و بعضى از اماميّه، خيال كردهاند كه لفظ «طلب» به ازاى يك معنا و كلمه «اراده» براى معناى ديگرى وضع شده.
مصنّف «ره» دليل و شاهدى هم به نفع خود ذكر كردهاند كه:
هنگامى كه طلب و اراده شما به شىء تعلّق گرفته به وجدان خود مراجعه كنيد، مشاهده خواهيد كرد كه غير از اراده و مقدّمات آن خصوصيّت ديگرى در نفس شما