إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣١ - موضوع علم اصول چيست

اشكال مصنّف: اگر شما ادلّه اربعه را موضوع قرار دهيد، اشكالش اين است كه قسمتى از مسائل مهمّ علم اصول، از مسأله اصولى بودن خارج مى‌شود.

توضيح ذلك: يكى از مسائل مهمّ علم اصول كه ثمرات فراوانى هم دارد، بحث حجّيّت خبر واحد است، اگر شما ادلّه اربعه- چه با وصف دليليّت و چه ذات آنها- را موضوع علم قرار داديد، لازمه‌اش اين است كه از اصولى بودن خارج مى‌شود زيرا:

شما در مورد خبر واحد، بحث مى‌كنيد كه اگر زراره، خبرى را از امام صادق «عليه السّلام» بيان كرد، آن روايت، حجّت است يا نه، اكنون سؤال ما اين است كه:

بحث مذكور، بحث از عوارض چيست؟

آيا بحث از عوارض سنّت است؟

شما سنّت را چگونه معنا مى‌كنيد، اصطلاح رسمى در باب سنّت، نفس قول، فعل و تقرير معصوم «عليه السّلام» است نه خبرى كه حكايت از قول امام «عليه السّلام» مى‌كند و روايت زراره، سنّت نيست بلكه قول، فعل و تقرير امام «عليه السّلام» سنّت به حساب مى‌آيد.

آيا وقتى شما بحث مى‌كنيد روايت زراره، حجّت است يا نه بحث از عوارض سنّت نموده‌ايد؟

اگر چنين است بايد سنّت را موضوع قرار دهيد، موضوع كه قول الامام نيست موضوع، روايت زراره هست و روايت زراره هل هو حجّة ام لا، پس: آنچه را كه موضوع قرار مى‌دهيد سنّت نيست و آنچه سنّت است، شما بحث از عوارضش نمى‌كنيد.

و همچنين در باب تعادل و تراجيح كه دو خبر با يكديگر تعارض مى‌كنند، بحث مى‌شود كه قاعده كلّى چيست و همچنين مقتضاى اخبار علاجيّه چه چيز است فرضا زراره، روايت نموده كه نماز جمعه در عصر غيبت، واجب است امّا محمّد بن مسلم‌