إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٩٦ - جهت اول معانى لفظ«امر» - الف، ميم و راء - از نظر لغت و عرف

معناى «شى‌ء» استعمال شده منتها شى‌ء كه مفهوم از براى غرض هست كه حرف لام دلالت بر غرض مى‌كند. مثلا اگر شما به جاى استعمال كلمه امر، همان غرض و هدف خود را ذكر كرده و بگوئيد «جئتك لزيارتك» در اين صورت، غرض حقيقى شما مصداق مفهوم غرض است امّا كلمه زيارت در «غرض» استعمال نشده بلكه لفظ زيارت در معناى خودش استعمال شده.

سؤال: از كجا متوجّه مى‌شويد كه «زيارت» غرض و مصداق غرض است؟

جواب: از حرف «لام» آن را استفاده مى‌كنيم مثل اينكه به جاى «لام» كلمه «غرض» را استعمال كرده و بگوئيم «جئتك و غرضى زيارتك» يعنى من به سوى شما آمدم و هدفم زيارت شما بود حال اگر شما به جاى كلمه «غرضى» لام را به كار برده و بگوئيد «جئتك لزيارتك» آيا در مثال اخير «امر» در مفهوم غرض استعمال شده؟

خير! مفهوم غرض را از حرف لام استفاده مى‌كنيم لكن آنچه كه مسلّم است عبارت است از اينكه: «امر» از مصاديق غرض است مانند كلمه «زيارت» كه خودش داراى معناى مستقلّى است امّا بعد از آنكه مدخول لام، واقع شد، مصداق غرض قرار مى‌گيرد و همچنين كلمه «امر» كه مدخول «لام» واقع شده، مصداق غرض مى‌شود.

قوله: «فافهم».

اشاره به اين است كه: اگر در مثال «جئتك لامر كذا» به جاى كلمه «امر» لفظ «غرض» را استعمال كرده و بگوئيم «جئتك لغرض كذا» باز هم مثال صحيحى است و همين مطلب، كاشف از اين است كه «امر» در مفهوم غرض استعمال شده همان‌طور كه در جمله «رأيت اليوم امرا عجيبا» مى‌توانستيم به جاى كلمه «امر» لفظ «شى‌ء» را استعمال كنيم و معناى آن جمله، صحيح بود، در محلّ بحث هم مى‌توان به جاى «امر» كلمه غرض را استعمال كرد و گفت «جئتك لغرض كذا» به‌خلاف جمله «جئتك‌