إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٣٩ - ثمره ثبوت حقيقت شرعيه و عدم ثبوت آن

توضيح ذلك: اگر ما قائل به ثبوت حقيقت شرعيّه شديم معنايش اين است كه شارع لفظ صلات را از معناى لغوى به معناى شرعى نقل نموده، منقول عنه و منقول اليه هم داريم اين گروه معتقدند كه: آرى ما قائل به حقيقت شرعيّه هستيم و اصل «نقل» براى ما مسلّم است امّا در هنگام استعمال و آن زمانى كه خطاب «صلّ» استعمال شد، نمى‌دانيم نقلى بوده يا نه به عبارت ديگر نمى‌دانيم هنگامى كه رسول اللّه (صلّى اللّه عليه و آله) فرمودند «صلّ عند رؤية الهلال» آيا نقلى بوده يا نه لذا به اصالت عدم نقل، تمسّك مى‌كنيم و نتيجه مى‌گيريم كه استعمال مذكور قبل از ثبوت حقيقت شرعيّه بوده و در اين صورت مى‌گوئيم خطاب «صلّ» بايد بر معناى لغوى حمل شود.

پاسخ به مستدلّين به اصالت عدم نقل: اصل مذكور برخلاف اصالت تأخّر حادث يكى از اصول عقلائيّة و داراى پشتوانه است و اگر شما شك كنيد كه آيا فلان لفظ از معناى لغويش نقل داده شده يا نه مى‌توانيد به اصل مذكور تمسّك نمائيد و بگوئيد نقلى صورت نگرفته ولى قدر متيقّن اصل مزبور اين است كه:

عقلاء هنگامى كه در اصل نقل، شك داشته باشند به اصالت عدم نقل، تمسّك مى‌كنند مانند همان مثالى كه اخيرا بيان كرديم به‌خلاف محلّ بحث كه شما در اصل «نقل» ترديدى نداريد زيرا شما روى مبناى ثبوت حقيقت شرعيّه بحث مى‌كنيد يعنى يقين داريد كه نقلى مطرح بوده و همچنين يقين به ثبوت حقيقت شرعيّه داريد امّا در تقدّم و تأخّر آن شك داريد و نمى‌دانيد آيا «نقل» قبل از استعمال «صلّ» بوده يا بعد از آن بنابراين اصل «نقل» براى شما مسلّم است و اگر چنين شكّى داشته باشيد:

اوّلا امكان دارد بگوئيم كه عقلاء در چنين مواردى به اصالت عدم نقل تمسّك نمى‌كنند و چنانچه بگوئيد ما چنين مطلبى را مسلّم نمى‌دانيم پاسخ مى‌دهيم كه شك هم داشته باشيد كافى است، همين مقدار كه ادراك نكنيد كه عقلاء در آن مورد به اصل‌