إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١١١ - صحت حمل - عدم صحت سلب

محقّق است و در قسم اخير كه فقط اتّحاد وجودى بين موضوع و محمول ثابت بود، «حمل شايع صناعى» تحقّق دارد و اكثر قضاياى حمليّه از قسم اخير هستند- لانّه هو الشّائع في الاستعمال المتعارف فى صناعة العلوم-

ارتباط مقدّمه با اصل مطلب: يكى از علائم استعمال لفظ در معناى حقيقى اين است كه بتوان قضيه حمليه تشكيل داد- صحّت حمل-

بيان ذلك: مثلا در ذهن شما يك معناى اجمالى‌ ارتكازى راجع به كلمه اسد هست يعنى در فكر شما بين اسد و حيوان مفترس اجمالا يك ارتباط ارتكازى ثابت است امّا مى‌خواهيد بفهميد كه آيا لفظ اسد را براى حيوان مفترس وضع كرده‌اند و حيوان مفترس، معناى حقيقى اسد است يا نه در اين صورت يك قضيّه حمليّه تشكيل مى‌دهيد و مى‌گوئيد «الحيوان المفترس اسد» سپس دقّت مى‌كنيد و متوجّه مى‌شويد كه قضيّه حمليّه مذكور، صادق است نه كاذب و از اين طريق كشف مى‌كنيد كه كلمه اسد براى حيوان مفترس وضع شده و موضوع له اسد، حيوان مفترس است.

و در مقابل آن، يك قضيّه سالبه تشكيل مى‌دهيد به اين كيفيّت كه: شما مكرّر شنيده‌ايد كه لفظ اسد را بر رجل شجاع اطلاق مى‌كنند امّا نمى‌دانيد كه مرد شجاع معناى حقيقى اسد است يا معناى مجازى، در اين حالت يك قضيّه حمليّه سالبه تشكيل مى‌دهيد و مى‌گوئيد «الرّجل الشّجاع ليس باسد» بعد از كمى دقّت متوجّه مى‌شويد كه قضيّه سالبه مذكور، صادق است و از اين طريق كشف مى‌كنيد كه رجل شجاع معناى حقيقى لفظ اسد نيست بلكه معناى مجازى آن است.

نكته: قبلا توضيح داديم كه در قضاياى حمليّه، دو نوع حمل داريم: الف: حمل‌