فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٨ - تعريف واژههاى سياسى

مى‌توان به تعريف جديدى از انديشه سياسى رسيد.

٧. انديشه سياسى عبارت از يك مجموعه به هم پيوسته از نظريه‌هاى سياسى در زمينه امور سياسى مانند آزادى، مساوات، امنيت، عدالت، رفاه، كمال و نظاير آن است.

اين تعريف نيز در عين شباهت با تعريف دوم بايد از دو جنبه متمايز مورد ارزيابى قرار گيرد: نخست از نظر توانايى و ميزان به هم پيوستگى كه مى‌تواند در ميان نظريه‌هاى مختلف درباره مقوله‌هاى متعدد سياسى به وجود آورد. دوم به لحاظ هر كدام از نظريه‌هاى مختلفى كه در مقوله‌هاى متعدد ابراز مى‌دارد.

در هرحال اين تعريف مبين شيوه بحث توصيفى و تحليلى به معنى چگونگى مقوله‌هاى سياسى و آثار آن است و به چراييها توجهى مبذول نمى‌دارد.

٨. مجموعه نظرياتى كه حاكميت و حكومت را تبيين و مشخص مى‌سازد تعريف ديگرى است كه مى‌توان در مورد انديشه سياسى به بررسى آن پرداخت.

٩. انديشه سياسى عبارت از تبيين چرايى اطاعت مردم از حكومت و تفسير فلسفه ضرورت آن مى‌باشد.

اين تعريف برخلاف تعاريف ديگر انديشه سياسى كه به بررسى توصيفى و چگونگى و آثار آن پرداخته به قلمرو تحليل علت و معلولى كه خاص فلسفه سياسى است مى‌پردازد.

١٠. انديشه سياسى عبارت از هرگونه تبيينى است كه به منظور بررسى راههاى رسيدن حكومت به اهداف خود و سازمان اين رابطه ارائه مى‌گردد.

اين تعريف تقاربى با نظريه سياسى دارد كه ذيلاً مورد بررسى قرار مى‌دهيم.

ب - نظريه سياسى: نظريه سياسى نزديكترين مفهوم به انديشه سياسى است. زيرا نظريه سياسى به آن استنتاج نظرى از انديشه سياسى گفته مى‌شود كه بتواند نظام ساز باشد. و نظريه سياسى در حقيقت رابط بين انديشه سياسى و نظام سياسى است. مثلاً مفاد اصل ٥٧ قانون اساسى نظريه‌اى است كه ساختار نظام جمهورى اسلامى ايران را بر اساس انديشه سياسى ولايت فقيه سامان داده است.

نظريه سياسى به خاطر ارتباط با عمل و عينيت ممكن است مصداق انديشه سياسى تلقى شود و به عبارتى همانگونه كه انديشه سياسى در قرائتى بر آمده از فلسفه سياسى