فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٣٨ - ب - انديشه سياسى

مقوله‌ها به مفهومى كه امروز در علوم سياسى بكار مى‌رود منظور نگرديده است و همين عناصر به ظاهر مشابه است كه اصول اساسى انديشه سياسى ولايت فقيه را در ديدگاه امام (ره) مشخص مى‌سازد.

الف - حاكميت:

حاكميت در ديدگاه امام (ره) به سه بخش تقنينى، اجرايى و قضائى تفكيك مى‌شود و آنچه كه در هر سه بخش به قانون مربوط مى‌شود در حوزه حاكميت مطلق خدا قرار مى‌گيرد و به اين ترتيب مجلس قانونگذارى در نظام اسلامى صرفاً مجلس برنامه‌ريزى تلقى مى‌شود [١] و هيچ فرد و مقامى نمى‌تواند در امر قانونگذارى دخالت نمايد و هيچ قانونى به جز قانون خدا قابل اجرا نيست. شارع مقدس اسلام يگانه قدرت مقننه مى‌باشد. [٢]

ديدگاه امام (ره) در مورد حاكميت كه منحصر به خدا شناخته شده و اين حاكميت حتى در مورد شخص پيامبر (ص) نيز نافذ مى‌باشد [٣] از فلسفه سياسى مبتنى بر جهان‌بينى توحيدى نشأت گرفته كه آيات صريح قرآن نيز بر آن دلالت صريح دارد.

هرچند حاكميت در اين ديدگاه به حاكميت قانون تفسير شده لكن با تفسيرى دوباره كه از قانون ارائه شده و حاكميت به صورت انحصارى در چارچوب قانون خدا قرار گرفته، با مفهوم حاكميت در نظامهاى سياسى متداول و يا انديشه سياسى غرب كاملاً متفاوت بازگو شده است.

در انديشه سياسى ولايت فقيه حتى اختيارات جزئى اجرايى در قالب احكام حكومتى كه نوعى تفويض تصميم‌گيرى در موارد مصلحت به حاكم مى‌باشد، ريشه در حاكميت قانون خدا دارد و اين اختيارات نيز در چارچوب حاكميت قانون خدا مى‌باشد و هم اوست كه چنين اختيارى را در قلمرو ضوابط احكام حكومتى به پيامبر (ص)، امام معصوم (ع) و ولى فقيه تفويض نموده است.

بر اين اساس حاكميت ولى فقيه در اجراى قانون خدا معنى پيدا مى‌كند و به همين لحاظ به اين نكته در انديشه امام (ره) تصريح مى‌شود كه: ولى امر متصدى قوه مجريه

[١] . پيشين، ص ٣٣-٣٤.

[٢] . همان، ص ٣٣.

[٣] . همان، ص ٣٤.