نوع تفكر ملى‌گرايانه نداد و در طول اقتدار كم مدت جبهه ملى، هيچ گونه نشانه‌اى كه مبين پرداختن اين حزب سياسى به آرمانهاى ناسيوناليستى در آينده و ايجاد تحولات متناسب با آن در كشور، يافت نمى‌شود.

جبهه ملى ايران مانند همه جنبشهاى ملى‌گرايانه‌اى كه از اعتقادات عميق دينى و احساسات و عواطف پيچيده مذهبى جامه خود غفلت مى‌ورزند، دچار اين اشتباه تاريخى شد و با ناديده گرفتن حقايق عينى جامعه مذهبى خود در اندك مدتى دچار شكست و ناكامى گرديد و حداقل از خود، احساس مثبت و مردمى در سطح توده‌ى جامعه بجاى نگذارد.

١٠. سلطنت‌طلبان : رژيم پهلوى به خاطر ناكام ماندن در استفاده از احساسات مذهبى و بحران مشروعيت دينى كه سخت با آن دست به گريبان شده بود به تقليد از رهبرى تركيه جديد عواطف تند ميهن‌پرستانه و احساسات ناسيوناليستى را به عنوان عامل مشروعيت مطرح نمود. به سلطنت رسيدن رضاخان و تاجگذارى وى و انتخاب نام پهلوى و تجليل و ترويج از فرهنگ شاهنشاهى قبل از اسلام ايران و تبليغات وسيع نسبت به تاريخ تمدن و فرهنگ ايران باستان و بسيارى از فعاليتهاى سياسى، فرهنگى و ادبى كه رژيم در راستاى احياى ناسيوناليزم ايرانى مشوق آنها بود، همه و همه، حكايت از پيدايش انديشه جديد در جامعه ايران پس از كودتاى سال (١٢٩٩) داشت.

موج ناسيوناليزم ايرانى توسط روزنامه‌نگاران، شعرا، ادبا، مورخان خودى و بيگانه چنان فراگير شد كه شعور ملى، زير بمباران تبليغات وسيع رژيم پهلوى به شعار عاميانه ناسيوناليزم دولتى (خدا، شاه، ميهن)، تن داد و قشرهايى از مردم تا مدتى با آن همساز شدند.

در اين ميان بتدريج واژه‌هاى عربى در زبان فارسى مورد بى‌مهرى قرار گرفت و بسيارى از ادبا و نويسندگان به فارسى سره روى آوردند و فتح اسلامى ايران به دست مسلمانان تحت عنوان حمله تازيها به ايران، احساسات ملى را به ضديت با اعراب برانگيخت و زمزمه آيين نياكان، و تجليل از آداب و رسوم زردشتى و تاج و تخت كيانى رواج يافت و تخت جمشيد به عنوان سمبل ايران باستان و مبين هويت پايدار ايرانى