مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٤٧٣ - كيفيت انديشه در آفرينش
ديوار و با دست، قدرت، علم، و اراده انجام گرفته است، و هيچ كدام از اينها كار نقاش و آفريده او نيست، بلكه تمام اينها آفريده خداست، و تنها كار نقاش ارتباط دادن رنگ آميزى با ديوار به ترتيب مخصوص است، با اين حال از او بيشتر تعجب مىكنى و بزرگش مىشمارى! در صورتى كه تو نطفه نجس را مىبينى كه چيزى نبود، و آفريدگار آن را در اصلاب و پشت پدران آفريد، و بعد از آنجا بيرون آورده، و صورتگرى كرد و چه خوب تصوير كرد، و به اندازه معيّنى مقرر كرد، و چه اندازه و شكل خوبى داد! و اجزاى همانند را به اجزاى گوناگون تقسيم كرد، و هر استخوانى را در جاى خود استوار ساخت، و شكل نيكويى به اعضاى بدن داد، و ظاهر و باطن آنها را آراست، و پىها و اعصاب را مرتّب كرد، و براى غذايش مجرايى تعيين كرد تا وسيله بقاى آن شود و آن را شنوا، بينا، دانا، و گويا قرار داد، و پشت را به عنوان پايه و اساس بدن، و شكم را وسيله تغذيه، و سر را مركز قواى حسّى آفريد، و چشمها را گشوده و طبقات چشم را فراهم كرده و شكل و رنگ و كيفيت زيبايى به آنها داد، و بعد آنها را با پلكها حفاظت كرد، تا پوششى براى چشمها بوده و آنها را نگهبانى كند و پاكيزه نگهدارد، و جلو خاشاك را بگيرد، و بعد در اندازه يك عدسى، صورت آسمانها را با همه وسعت و گسترش اطراف و پيرامون آنها و دورى نواحى آنها، نماياند كه انسان به وسيله همين عدسى همه آنها را مىنگرد، سپس گوشهايش را شكافت و آب تلخى در آن قرار داد تا شنوائيش را حفظ كند و حشرات را از گوش دفع كند، و در پيرامون آن صدف گوش را آفريد تا صدا را جمع كند و به استخوان گوش ردّ كند به طورى كه حتّى صداى حشرات را بشنود، و در گوش پيچ و تابها و كجيهايى قرار داده است تا حركات حشرهاى كه وارد شود طولانى و مسافت زياد باشد، در نتيجه اگر حشرهاى قصد داشته باشد وارد گوش شود، صاحب گوش از خواب بيدار شود. وانگهى بينى را برآمده و به شكل زيبايى وسط چهره آدمى قرار داد، و دو سوراخ بينى را گشود، و حس بويايى را در آن به وديعت نهاد تا بدان وسيله از بوهاى خوردنيها و غذاهايش