مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٠٤ - خاموشى و نگهدارى زبان

خاموشى و نگهدارى زبان‌

بدان كه زبان از بزرگترين نعمتهاى الهى است، زيرا به وسيله زبان است كه انسان از ساير حيوانات مشخص مى‌شود، زبان بالاترين حواس است؛ زيرا چشم غير از رنگها و شكلها را تشخيص نمى‌دهد، و گوش جز صداها را نمى‌شنود، و دست به غير از اجسام دسترسى ندارد، و همين طور ساير اعضاى بدن، امّا ميدان عمل زبان وسيع است، هيچ محدوده‌اى ندارد و ميدان عملش بى‌پايان است، بنا بر اين در راه خير دامنه عمل زبان گسترده، و در راه شر نيز ميدان عملش باز است، بنا بر اين هر كس قيد را از زبانش بردارد به پرتگاه هلاكت كشانده مى‌شود و سرانجام به جهنّم سقوط مى‌كند، و هيچ چيز باعث افتادن مردم روى بينى‌هايشان در آتش جهنم نمى‌شود، مگر نتايج و فراورده‌هاى زبانشان، و از دست زبان نجات نمى‌يابند مگر اينكه آن را مقيد به قيد شريعت كرده و آزاد نگذارند جز در مواردى كه براى دنيا و آخرت سودمند باشد، زيرا پيامبر خدا ٦ فرمود: هر كه خاموشى اختيار كرد، نجات يافت. (١) پيامبر ٦ فرمود: «خاموشى، حكمت و تدبر است و اندكند كسانى كه خاموشى اختيار كنند.» (٢) يكى از اصحاب عرض كرد: يا رسول اللَّه، درود خدا بر تو باد، چيزى از اسلام را به من بگو كه پس از شما از كسى نپرسم، فرمود: بگو به خدا ايمان دارم و بر اين عقيده استوار باش. گفتم: از چه چيز بپرهيزم؟ با دست مباركش به زبانش‌