مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٣١ - سرزنش ديگران

رسول الله! آنان را براى ما توصيف كن، فرمود: «امّا اين گروه نماز بپا مى‌داشتند و روزه مى‌گرفتند، و نيمه شب، شب زنده دارى مى‌كردند، لكن وقتى كه مال حرامى بر آنها عرضه مى‌شد، به سرعت آن را مى‌ربودند، مؤمن كسى است كه از مال خود مى‌بخشد و از مال ديگران پرهيز مى‌كند.» (١٨) مطر ورّاق به عمرو بن عبيد گفت: من به تو در باره آنچه مردم راجع به تو مى‌گويند، رحمم مى‌آيد، عمرو گفت: آيا از من هم چيزى در باره آنان شنيده‌اى؟

گفت: خير، عمرو گفت: پس به آنها رحم كن! گويند: عمرو بن عبيد، به كسى در مصيبت پسرش چنين تسليت گفت:

پدرت كه اصل تو بود، و پسرت هم كه فرع تو بود، رفتند و اگر كسى اصل و فرعش رفته باشد، سزاوار است كه دوامش اندك باشد.

و نيز از او نقل كرده‌اند، وقتى كه از بخشندگى نزد او صحبت كردند و زياد آن را تعريف كردند، او خاموش بود، بعد گفتند نظر شما چيست؟ گفت: شما به تعريف واقعى سخاوت نرسيديد، بخشنده كسى است كه مال خود را سخاوتمندانه و بى‌چشمداشتى مى‌بخشد و از مال مردم از روى تقوا خوددارى مى‌كند.

شنيدند كسى در همان شبى كه از دنيا رفت، مى‌گفت: بار خدايا! تو مى‌دانى وقتى كه دو كار براى من پيش مى‌آيد كه يكى رضاى تو در آن باشد، و ديگرى خواست خودم، هرگز كارى جز اينكه رضاى تو را بر هواى نفس خود مقدم بدارم، انجام نمى‌دادم پس مرا بيامرز! يكى از بزرگان مى‌گويد: هر كس در ترك لذّت راست بگويد، از زحمت هواى نفس آسوده بماند، خداوند بزرگوارتر است از اينكه دوست خود را كه به خاطر وى ترك لذّت گفته است، عذاب كند.

كسى از پيامبر پرسيد: يا رسول الله! مؤمن كيست؟ فرمود: «مؤمن كسى است كه وقت بامداد به قرص نانى كه مى‌خورد نگاه مى‌كند كه از كجا به دست‌