مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٩٣ - بردبارى و خويشتن دارى

نيافتيم، چاره همه كارها اوست، امّا خود به چيزى درمان نمى‌شود.

احنف مى‌گويد: من بردبار نيستم بلكه من سخت پايدارم.

از يكى از بزرگان پرسيدند: چه چيز به كفر نزديكتر از همه چيز است؟

جواب داد: تنگدستى كه شكيبا نباشد.

به وهب گفتند: فلانى به حدّى از عبادت كه مى‌دانى رسيده بود، بعد عقب گرد كرد. گفت: از كسى كه عقب گرد مى‌كند تعجّبى نيست، بلكه تعجّب از كسى است كه پايدارى مى‌كند.

يكى از بزرگان را نقل مى‌كنند كه هر وقت به بازار مى‌رفت، آنچه را مى‌ديد و هوس مى‌كرد، خطاب به نفس خود مى‌گفت: اى نفس صبر كن! من خواسته‌هاى تو را بر تو حرام نمى‌كنم مگر به خاطر كرامتى كه تو در نزد من دارى.

يك از بزرگان به شخصى مى‌گفت: اگر دوست دارى كه طعم شيرين عبادت را بچشى و به بالاترين مرتبه آن برسى، بين خود و بين خواسته‌هاى دنيوى، ديوار آهنين بكش! به يكى از بزرگان گفتند: تو ناتوانى، روزه دارى تو را ناتوانتر مى‌سازد، جواب داد: من روزه را براى گرفتارى روزى طولانى اندوخته مى‌كنم، ايستادگى براى اجراى فرمان خدا سهل‌تر است از تحمّل عذاب الهى.

به كسى گفتند: چگونه از آميزش با زنان خوددارى كردى؟ گفت: در آغاز بلوغم به مدت يك سال بر شهوتم سخت گرفتم، پس از آن اين حالت براى من آسان شد.

يكى از بزرگان مى‌گويد: من كسانى را سراغ دارم كه اگر دستور مى‌رسيد كه آب نخوريد، آب نمى‌خوردند حتى اگر سرشان را مى بريدند! و سخن عمر بن عبيد نظير آن است كه مى‌گويد: من چنان نفسم را رياضت داده‌ام كه اگر بخواهم آب نياشامد، نمى‌آشامد.

مؤمن نادان نمى‌شود، و اگر كسى بر او نسبت نادانى بدهد، او تحمّل‌