مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥٢٦ - سخن گور با مرده و سخن مردگان به زبان حال
سخن گور با مرده و سخن مردگان به زبان حال
پيامبر خدا ٦ فرمود: ميّت را وقتى كه در قبرش مىگذارند، قبر به او مىگويد: واى بر تو اى فرزند آدم، چه چيز تو را از من غافل ساخت؟ آيا نمىدانستى كه من سراى آشوب، تاريكى، تنهايى و سراى كرمهايم، چه چيز مرا از ياد تو برد در صورتى كه بارها از كنار من گذشتى؟ اگر ميّت شخص صالحى باشد، از طرف او به قبر پاسخ مىرسد و مىگويد: آيا تو ديدهاى آن كسى را كه امر به معروف و نهى از منكر مىكرد؟ پس قبر مىگويد: در اين صورت به گونه باغ سرسبز بهشتى مىشوم و جسد او نورانى مىشود و روحش به جانب خدا بالا مىرود (١).
يكى از بزرگان مىگويد: هيچ ميّتى از دنيا نمىرود، مگر اينكه قبرى كه او را در آنجا دفن مىكنند، به صداى بلند مىگويد: منم خانه تاريكى و تنهايى، پس اگر در زمان حيات خود مطيع امر پروردگار بودهاى امروز من براى تو رحمتم، و اگر نافرمان او بودهاى، من امروز عذابم براى تو، منم آن كه هر كس با حال اطاعت خدا وارد من شود، خوشحال بيرون رود، و اگر گنهكار وارد من شود، در حالى از من بيرون شود كه از رحمت خدا به دور است.
ديگرى مىگويد: شنيدهام شخص را وقتى كه در قبرش مىگذارند، اموات همسايگى او صدا مىزنند اى بازمانده پس از برادران و دوستان و همسايهها در دنيا آيا تو از ما پند نگرفتى؟ آيا از اينكه ما جلوتر از تو رهسپار اين ديار شديم،