مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٢٧ - غيبت

تازه‌اى را طلبيد،- يا دو جريده- و آنها را شكست، و بعد دستور داد هر تكه‌اى را روى يك قبر كاشتند، و فرمود: بدانيد تا وقتى كه اين چوبها خشك نشده‌اند از عذاب آنان كاسته خواهد شد. (١٢) وقتى كه پيامبر ٦ مرد زناكارى را سنگسار كرد، مردى به رفيقش گفت: اين مرگ فورى بود مثل مردن سگ كه زود مى‌ميرد، پيامبر ٦- كه آن دو مرد هم همراهش بودند- به مردارى رسيد، فرمود: از اين مردار با دندانهايتان بجويد. عرض كردند: يا رسول الله! ما مردار را دندان بزنيم؟

حضرت فرمود: آنچه شما نسبت به برادر مسلمانتان مرتكب شديد، بدبوتر از اين بود! (١٣) ابو هريره نقل كرده است كه فرمود: هر كس گوشت برادرش را در دنيا بخورد، (١٤) در آخرت همان گوشت را به او عرضه مى‌كنند، و مى‌گويند، اين مردار را بخور، همان طورى كه زنده او را خوردى پس او را مى‌خورد، در حالى كه مى‌نالد و چهره درهم مى‌كشد. و در روايت مرفوعى نيز همين طور نقل شده است.

از مجاهد نقل كرده‌اند كه در باره آيه مباركه: وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ (١٥) گفت: همزة يعنى كسى كه به مردم زخم زبان و طعنه مى‌زند، و لمزه، كسى است كه گوشت مردم را مى‌خورد. (١٦) نقل كرده‌اند كه توده مردم در زمان رسول خدا عبادت را به طور كامل- مثل نماز و روزه را- سخت نمى‌گرفتند، امّا در مورد خوددارى از آبرو و ناموس مردم، سخت پايبند بودند.

از ابن عباس- خدايش راضى باد- نقل كرده‌اند: هر گاه خواستى عيبهاى برادر مسلمانت را بگويى، از عيبهاى خودت ياد كن.

حسن (١٧) مى‌گفت: اى فرزند آدم، هرگز به حقيقت ايمان نمى‌رسى، تا اين كه از مردم عيبجويى نكنى، آن عيبى را كه در خوددارى، مگر اينكه اوّل آن عيب خود را اصلاح كنى، و پس از اصلاح، گرفتار خودخواهى نشوى، و بهترين‌