مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٣٧ - سخن چينى

سخن چينى‌

حرف سخن چين را باور نكن، زيرا او فاسق است و شهادتش پذيرفته نيست، خداى متعال فرموده است: «... اگر فاسقى خبرى براى شما آورد، بررسى كنيد، مبادا از روى نادانى به شما آسيب رساند! ...» (١) پس لازم است كه او را نهى كنيد، و نصيحت كنيد، و بدكارى او را بازگو كنيد. خداى متعال فرموده است: «به نيكى امر كن و از بدى بازدار.» (٢) نبايد به برادرى كه دور از تو است، گمان بد ببرى از آنرو كه خداوند فرموده است: «... از بسيارى گمانها دورى كنيد.» (٣) و نبايد آنچه را كه براى تو نقل كردند، باعث تفتيش و جستجو شود، و شايسته است كه پس از آن بر خود نپسندى تا آنچه سخن چين را از آن نهى مى‌كردى، خود مرتكب شوى، و نبايد قول سخن چين را نقل كنى بگويى: فلانى چنين و چنان گفت، آن وقت تو خود نيز سخن چين و غيبت‌كننده شوى، و دچار آن چيزى شوى كه ديگرى را نهى مى‌كردى.

نقل كرده‌اند كه مردى بر عمر بن عبد العزيز وارد شد، و از مرد ديگرى نزد وى چيزى گفت، عمر به او گفت: اگر مى‌خواهى در باره تو تحقيق مى‌كنيم، اگر دروغگو بودى، پس مشمول اين آيه مباركه هستى: «... اگر فاسقى خبرى براى شما آورد ...» (٤) و اگر راستگو بودى، مشمول اين آيه هستى: «عيبجوى بسيار سخن چين» (٥) و اگر هم مايلى تو را مى‌بخشيم. آن مرد گفت: ببخشيد، ديگر هرگز چنين كارى نخواهم كرد.