مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥١٥ - سخن عارفان كنار جنازهها و در گورستان

سخن عارفان كنار جنازه‌ها و در گورستان‌

بدان كه جنازه، وسيله عبرتى براى اهل بينش است، و باعث هشدار و يادآورى است، امّا اهل غفلت با ديدن آنها، جز بر قساوت قلبشان چيزى افزوده نشود! زيرا آنان گمان مى‌برند كه هميشه ناظر جنازه ديگرانند و گمان نمى‌كنند كه خود نيز ناگزير بصورت جنازه‌ها حمل مى‌شوند، و يا اين را قبول دارند، امّا آن را نزديك نمى‌دانند، و فكر نمى‌كنند كه همه اينهايى كه روى جنازه‌ها حمل مى‌شوند اين چنين تصورى داشتند و تمام تصور آنها باطل درآمد، و خيلى زود روزگارشان سرآمد، پس سزاوار نيست كه بنده‌اى بر جنازه‌اى نگاه كند مگر اينكه خود را بجاى آن ببيند، و ديرى نخواهد پاييد كه مانند آن جنازه حمل مى‌شود، و شايد رفتنش فردا يا پس فردا باشد! آورده‌اند كه بزرگى هر گاه جنازه‌اى را مى‌ديد، مى‌گفت: برويد كه من در پى شما خواهم آمد! و يكى از بزرگان وقتى جنازه‌اى را مى‌ديد، مى‌گفت: شما بامدادان برويد كه ما شامگاه خواهيم رسيد، رفتن شما پندى رساست و ما در غفلتى زشت و ناپسنديم، پيشين مى‌رود و پسين در بى‌خردى و نادانى است.

شايسته است آن كه جنازه‌اى را مى‌بيند، با خود چيزى نگويد جز آن كه با او نيز چنين رفتارى خواهد شد و سرانجامش اين است! و امروز ما مردمى را كه در تشييع جنازه‌ها حاضر مى‌شوند، جز در حال خنده و بيهودگى نمى‌بينيم، و