مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٧٤ - فضيلت تواضع

و نيز فرمود: براستى تواضع براى بنده جز بلند مقام نياورد، پس خدا شما را بيامرزد، تواضع كنيد (١٠). روايت شده است كه پيامبر خدا ٦ مهمانى مى‌داد كه مرد سياه چهره آبله‌رويى آمد كه پوست بدنش ورآمده بود نزد كسى نمى‌نشست مگر اينكه از پهلويش برمى‌خاست. پيامبر ٦ او را در پهلوى خود نشاند.

و آن گرامى فرمود: اين كار مرا به شگفت وامى‌دارد كه مردى چيزى در اختيار داشته باشد كه مردم از آن خوششان بيايد امّا او خود به دليل خودخواهى، از خود دور كند (١١)! و نيز فرمود: چرا من در شما حلاوت عبادت را نمى‌بينم؟ عرض كردند:

حلاوت عبادت چيست؟ فرمود: تواضع (١٢).

و باز فرمود: هر گاه فروتنان از امّت مرا ديديد، شما هم براى آنها تواضع كنيد، و هر گاه متكبران را ديديد، شما هم با آنها تكبّر كنيد، كه اين باعث خوارى و كوچكى آنهاست (١٣).

يكى از بزرگان مى‌گويد: وقتى كه بنده‌اى براى خدا تواضع كند، خداوند دانش او را زياد مى‌كند. و نيز فرمود: فروتن باش، خدايت بيامرزد كه هر گاه تكبّر كنى، خداوند در روى زمين صولتت را درهم شكند. و بگويد: خاموش باش، خداوند تو را خاموش سازد، در حالى كه پيش خود، بزرگ است، در صورتى كه جلو چشم مردم خار است به حدى كه از خوك هم پستتر است.

جرير بن عبد الله گويد: زير سايه درختى رسيدم كه مردى آنجا خوابيده بود، روپوش پوستى به روى خود داشت و آفتاب از روپوش به او مى‌تابيد، من آن را راست كردم تا آفتاب نتابد، آن مرد از خواب بيدار شد، ديدم سلمان فارسى است كارى كه كرده بودم به اطلاع او رساندم، گفت: اى جرير براى خدا در دنيا فروتن باش، كه هر كس در دنيا براى خدا فروتنى كند، خداوند او را در قيامت بالا برد، آيا مى‌دانى تاريكى آتش جهنم در قيامت چيست؟ گفتم: خير. فرمود: آن، ستم‌