مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٥٨ - نكوهش دنيا

به حضرت عيسى (ع) گفتند: عملى را به ما بياموز كه خداوند به خاطر او ما را دوست بدارد. فرمود: دنيا را دشمن بداريد، تا خداوند شما را دوست بدارد.

ابو درداء مى‌گويد: رسول خدا ٦ فرمود: اگر آنچه را من مى‌دانم، شما هم مى‌دانستيد هر آينه زياد مى‌گريستيد و كم مى‌خنديديد، و دنيا در نظر شما خوار مى‌شد، و آخرت را بر دنيا مقدم مى‌داشتيد. آنگاه ابو درداء گفت: اگر آنچه را كه من مى‌دانم شما مى‌دانستيد، سر به بيابان مى‌گذاشتيد، بر حال خود مى‌گريستيد، و اموال خود را بى‌پاسدار و ناظر- جز به مقدار نيازتان- فرو مى‌گذاشتيد، امّا از دلهاى شما ياد آخرت رفته، و آرزوى دنيا جاى آن را گرفته، و در نتيجه دنيا اختيار اعمال شما را به دست گرفته است و شما همچون بى‌خردان شده‌ايد، و برخى بدتر از چهار پايان از ترس عاقبت كار خود، از دنيا دل نمى‌كنيد، شما را چه شده است كه به هم محبّت و نصيحت نمى‌كنيد، در صورتى كه برادران دينى يك ديگريد؟

چيزى جز ناپاكى شما، بين خواستهايتان جدايى نينداخته است، اگر شما در راه خير با هم متّحد بوديد، هر آينه با هم مهربان مى‌شديد، چه شده است كه شما در امر دنيا يك ديگر را نصيحت مى‌كنيد ولى هيچ كدام آن را كه دوست داريد و كمك مى‌كنيد، در باره آخرتش نصيحت نمى‌كنيد؟ اين روش جز به دليل كمبود ايمان در دل شما نيست و اگر شما به خير و شرّ آخرت باور داشتيد همان طورى كه به دنيا باور داريد، هر آينه آخرت خواهى را بر دنياجويى مقدم مى‌داشتيد. (٢٢) عيسى (ع) فرمود: اى جمع حواريّون، به پستى دنيا با سلامت دين راضى باشيد، همان طورى كه اهل دنيا به پستى دين با سلامت دنيا ساخته‌اند. و در باره همين مطلب گفته‌اند:

«مردانى را من سراغ دارم كه به پستى دين قناعت كرده‌اند.

در حالى كه من آنها را نمى‌بينم كه در باره زندگى به پستى بسازند.

پس به خاطر دين، از دنياى پادشاهان بى‌نياز باش! همان طورى كه پادشاهان، به خاطر دنياى خود، از دين بى‌نيازى جسته‌اند». (٢٣)