مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٢٣ - ايثار

ايثار

بدان كه سخاوت و بخل هر كدام داراى مراتبى هستند، بالاترين درجه سخاوت ايثار است و ايثار عبارت است از اين كه با وجود نياز به مالى آن را به ديگران بخشش كند.

اما سخاوت عبارت از دادن مالى كه خود نياز ندارد به نيازمند و يا غير نيازمند، البته دادن مال با وجود نياز مهمتر است! و همان طورى كه سخاوت گاهى به آنجا مى‌رسد كه با وجود نياز خود، به ديگران بخشش كند، بخل نيز گاهى به آنجا مى‌رسد كه با وجود نياز، بر خود نيز بخل مى‌ورزد، چه بسا بخيلى كه مال را نگه مى‌دارد، و بيمار مى‌شود و خود را مداوا نمى‌كند، و چيزى را ميل دارد امّا بخل مانع از پرداخت وجه آن مى‌شود در صورتى كه اگر به رايگان به او بدهند، مى‌خورد و او با وجود نياز، به خود نيز بخل مى‌ورزد، در صورتى كه ايثارگر ديگران را به خود ترجيح مى‌دهد با اين كه خود نيازمند است، حال ببينيد چه قدر فاصله است بين اين دو نوع آدم، به راستى كه اخلاق موهبتى است الهى كه به هر كس خدا بخواهد مى‌دهد، و بالاتر از ايثار در مراتب سخاوت مرتبه‌اى نيست، و خداوند متعال، ايثارگران را ستوده و فرموده است: «... ديگران را بر خود مقدم مى‌دارند، در حالى كه خود نيازمندند (١) ...» آن گرامى فرموده است: هر كس كه چيزى را خود بخواهد، اما خواسته خود را ناديده بگيرد و ديگرى را بر خود مقدم بدارد، خداوند او را مى‌آمرزد (٢).