مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٧٢ - متن عربى سرزنش ديگران

او مى‌ديد تحمّل مى‌كرد و با او مدارا مى‌نمود، اما وقتى كه از او جدا شد مى‌گريست، علّت گريه را از او پرسيدند. گفت: من دلم مى‌سوزد كه از او جدا مى‌شوم در حالى كه اخلاق او با وى هست و جدا نشده است! يكى از بزرگان مى‌گويد: با مردم با اخلاق رفتار كنيد، امّا اعمالتان غير آنها باشد.

و ديگرى مى‌گويد: بدخلقى گناهى است كه نيكيهاى زياد هم با بودن او بى‌فايده است.

گفته‌اند: كسى به كمال اخلاق نرسيد، جز پيامبر و امامان (ع)، و نزديكترين مردم به خدا كسانى هستند كه با نيك خويى راه آنها را بروند.

از بزرگى در باره حسن خلق پرسيدند، گفت: پايين ترين درجه آن تحمل ناملايمات و ترك مجازات و ترحّم بر كسى كه به او ستم روا داشته است و طلب آمرزش براى اوست! امير المؤمنين (ع) فرمود: نيك خلقى در سه چيز است: دورى از گناهان، در پى حلال بودن، و گشايش بر خانواده. (١٢٣) يكى از بزرگان مى‌گويد: خوش خويى آن است كه جور مردم- پس از بررسى كردن تو، حق را- در تو اثر نگذارد.

يكى از بزرگان گويد: حسن خلق، آن است كه جز خدا خواسته مهم ديگرى نداشته باشى.

[متن عربى‌] سرزنش ديگران‌

١- إذا زنت خادم أحدكم فليجلدها الحدّ و لا يعيّرها.

٢- قال رسول اللَّه ٦: أوّل من يدخل الجنّة شهيد و عبد أحسن عبادة ربه‌