مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٦٠ - سرزنش ديگران

مردى از پيامبر خدا ٦ پرسيد: بالاترين اعمال چيست؟ فرمود: «يقين به خدا و بينش در دين خدا.» و اين‌ها را تكرار كرد. عرض كرد يا رسول الله! من از عمل مى‌پرسم، شما از علم پاسخ مى‌دهيد؟ فرمود: «علم با عمل كم سودمند است، اما جهل با عمل فراوان بى‌فايده است.» (٩٢) عيسى (ع) فرمود: هر كس عالم باشد و عمل كند و به ديگران هم تعليم دهد، در ملكوت آسمانها بسيار با عظمت ياد مى‌شود.

يكى از بزرگان مى‌گويد: هر گاه عالمى به علم خود عمل نكند موعظه‌اش در دلها نمى‌نشيند چنان كه قطرات باران روى سنگ صاف مى‌لغزد.

يكى ديگر مى‌گويد: مثل قاريان اين زمان، مثل آن مردى است كه دامى بگسترد، و گنجشكى در نزديكى دام بنشست و از دام پرسيد: چه كسى تو را در خاك پنهان كرده است؟ دام جواب داد: فروتنى خودم! پرسيد: پس چرا قدت خميده است؟ گفت: بخاطر عبادت زياد. پرسيد: پس اين دانه‌ها كه ريخته‌اند چيست؟ جواب داد: براى افطار و روزه داران آماده كرده‌ام. گفت: خوب همسايه‌اى هستى تو! وقتى كه آفتاب غروب كرد، گنجشك رفت دانه‌اى را بردارد، دام گردنش را گرفت. گنجشك رو كرد به دام و گفت: اگر همه عابدان مثل تو ديگران را خفه مى‌كنند كه هيچ خيرى در عبادت نيست.

گفت: اى حاملان قرآن! قرآن در دلهاى شما چه كاشته است؟ زيرا قرآن بهار مؤمن است چنان كه سبزه بهار زمين است.

يكى از بزرگان مى‌گويد: فردى از شما همت مى‌كند، قرآن مى‌خواند، علم مى‌آموزد، امّا وقتى كه عالم شد، دنيا را مى‌گيرد، به سينه مى‌چسباند، بالاى سرش مى‌گذارد! آنگاه سه كس كه شاهد حال چنين فردى هستند؛ يكى زن ناتوان، و بيابانى پابرهنه و يك فرد نادان، مى‌گويند: اين شخص از ما به خدا عارفتر و داناتر است اگر در دنيا ذخيره‌اى نمى‌ديد اين كار را نمى‌كرد، در نتيجه آنها نيز علاقمند به دنيا شده و شروع به گردآوردن مال دنيا مى‌كنند، داستان‌