مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥٥١ - كيفيت پرسش در روز قيامت

ژرف‌نگرى و انديشه بهمراه نداشته باشد، خيرى نيست! بدانيد، در آن عبادتى كه توجّه نباشد، خيرى نيست! (١١) يكى از بزرگان مى‌گويد: در ظاهر بيش از ديگران شادمان باش! در حالى كه در باطن از ديگران بى‌چيزتر هستى! يكى از شعرا مى‌گويد:

در سفر گمراهى و نادانى مدّتها بسر برده بودم* تا اين كه نزديك به چهل و پنج سالگى رسيدم امروز و فردا مى‌كردم تا اين كه فهميدم* طرف حساب من بخشنده و كريم است از تمام گناهانم توبه كردم كه شايد* اين حالت تازه آن صفات كهنه را از بين ببرد (١٢)! يكى از دانايانى كه كنار تابوت اسكندر ايستاده بودند، گفت: به رؤياى شخص خوابيده بنگر كه چه زود پايان گرفت! و به ابر بهارى نگاه كن كه زود برطرف شد! رابعه قيسيّه مى‌گويد: هيچ وقت نشد كه اذان را بشنوم مگر اينكه به ياد منادى روز قيامت مى‌افتادم، و هيچ وقت چشمم به برف نيفتاد مگر اينكه پرش نامه‌هاى اعمال به خاطرم آمد! و هيچ گاه ملخها را نديدم جز اينكه به ياد محشر افتادم! امام جعفر بن محمد (ع) از قول پدرانش نقل مى‌كند: رسول خدا ٦ فرمود: هر كس خدا را بشناسد دهانش را از سخن [بيهوده‌]، و شكمش را از غذاى [حرام‌] باز دارد و خويشتن را به روزه و نماز وادارد (١٣)! پيامبر خدا ٦ روزى به جبرئيل فرمود: چطور شده است كه ميكائيل را هرگز خندان نديده‌ام؟ جبرئيل عرض كرد: ميكائيل از زمانى كه خداوند آتش جهنم را آفريده است، نخنديده است. (١٤)