مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥٢٧ - سخن گور با مرده و سخن مردگان به زبان حال

باعث انديشيدن تو نشد؟ آيا تو گسستن رشته اعمال ما را نديدى؟ در حالى كه تو فرصت داشتى، پس چرا آنچه را برادرانت از دست داده بودند، براى خود تدارك نديدى؟ و قطعات زمين صدا مى‌زند: اى كه گول ظاهر دنيا را خوردى آيا به بستگانى كه در زير زمين پنهان شدند از آن كسانى كه پيش از تو فريب دنيا را خورده بودند و اجل آنها را پيش از تو رهسپار قبرها كرد، و تو مى‌ديدى كه دوستانشان آنها را به سرعت به طرف قبر مى‌بردند، عبرت نگرفتى؟! ديگرى مى‌گويد: شنيدم ميّت را وقتى كه در قبر مى‌گذارند، از اعمال خود بيمناك است تا اينكه خداوند اعمالش را به زبان مى‌آورد، مى‌گويند: اى بنده تنها مانده در قبر كه از دوستان و بستگان جدا افتاده‌اى، امروز جز ما انيسى و همدمى ندارى! يكى از بزرگان مى‌گويد: هر گاه بنده صالح و فرمانبر پروردگار را در قبر مى‌گذارند، اعمال شايسته او مانند نماز، روزه، حج و صدقه او را در ميان مى‌گيرند: و فرشتگان عذاب از طرف پاها مى‌آيند! پس نماز مى‌گويد: دور شويد از او، كه شما را راهى بر او نيست. او مدتها براى رضاى خدا به انجام من اقدام كرده است. بعد از طرف سر ميّت مى‌آيند، روزه مى‌گويد: شما را تسلّطى بر او نيست زيرا او در دنيا روزها براى خدا تشنگى كشيده است، پس شما را راهى بر او نيست! سپس از پهلوى جسد او مى‌آيند، حج مى‌گويد: دور شويد از او كه بدن خود را رنجانده و خويشتن را به زحمت انداخته و براى خدا مراسم حج به جا آورده است، پس شما را بر او راهى نيست. آنگاه از طرف دستهايش مى‌آيند، صدقه مى‌گويد: از او خوددارى كنيد، از صاحب من دست برداريد چه بسيار صدقه‌هايى كه از اين دستها بيرون و به خاطر خدا در دست خدا قرار گرفته است! پس شما را بر او تسلّطى نيست. آنگاه خطاب مى‌رسد؛ گوارا باد تو را، زندگى و مرگ بر تو گوارا باد! فرشتگان رحمت مى‌آيند و بسترى از رحمت برايش مى‌گسترند و بر او جامه‌اى بهشتى مى‌پوشانند و قبرش تا آنجا كه چشم انداز است گشوده‌