مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٤٢ - خشم

ستم روا دارد، صدقه مى‌دهم. (١١) و در باره اين كلمه: «ربّانيين» (١٢) از قرآن مجيد گفته‌اند؛ يعنى: بردباران و دانشمندان.

پيامبر ٦ فرمود: آنگاه كه در روز قيامت خلايق جمع شوند، مناديى ندا كند: اهل فضيلت كجايند؟ گروهى از مردم بپاخيزند، و شروع كنند با سرعت به رفتن طرف بهشت، فرشتگان آنها را ببينند و بگويند: شما را مى‌بينيم كه به سرعت سمت بهشت مى‌رويد؟ جواب مى‌دهند: آرى ما اهل فضيلتيم. مى‌پرسند:

فضيلت شما چه بود؟ جواب مى‌دهند: هر گاه كسى به ما ستم روا مى‌داشت ما گذشت مى‌كرديم، و هر گاه كسى به ما بدى مى‌كرد، مى‌بخشيديم، و هر گاه رفتار جاهلانه‌اى مى‌كرد، شكيبايى مى‌ورزيديم، آنگاه گفته مى‌شود: وارد بهشت شويد، چه خوب است مزد نيكوكاران! (١٣) يكى از بزرگان مى‌گفت: دانش بياموزيد، و بهمراه دانش، آرامش و بردبارى نيز بياموزيد.

امير المؤمنين (ع) مى‌فرمود: نيكى آن نيست كه مال و فرزند زياد داشته باشى بلكه نيكى آن است كه عملت افزون باشد و شكيبائيت زياد باشد، و به مردم با عبادت خدا افتخار كنى، و هر گاه نيكى كردى سپاس خدا را گويى، و اگر بدى كردى از خداوند طلب مغفرت كنى. آنگاه امير المؤمنين (ع) افزود: نخستين عوضى كه شخص بردبار از بردباريش به دست مى‌آورد، آن است كه همه مردم در برابر نادان، او را يارى مى‌كنند. (١٤) و يكى از بزرگان در باره آيه مباركه: «... آنگاه كسى كه ميان تو و او خصومتى است، همچون دوستى مهربان گردد، و اين مقام داده نشود مگر كسانى را كه پايدارند، و داده نشود، مگر آن را كه بهره زيادى دارد.» (١٥) مى‌گويد: مقصود آن كسى است كه در مقام دشنام به برادر مسلمانش گويد: اگر تو دروغ مى‌گويى خدا از تو بگذرد، و اگر راست مى‌گويى خداوند از