مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٩ - احاديث و مواعظ متفرقه

على بن اعبد عون ازدى، از امام صادق (ع) نقل كرده است كه آن بزرگوار فرمود: «سخاوت آن است كه هواى نفس بنده‌اى، نسبت به درخواست كار حرام سخاوتمندانه برخورد كند [طلب نكند] و هر گاه به حلالى دست يافت، از انفاق آن در راه اطاعت خدا والا همّت باشد (١٠٧).» از سخنان امير مؤمنان (ع) است: «بد زبانى دليل بر ناتوانى و ضعف تدبير است و ارتكاب كار بد حاكى از بى‌حيائى است (١٠٨).» و از آن بزرگوار است: «هيچ ذلّتى را در حدّ آن ذلّتى نيافتم كه دلم در گرو آن كسى باشد كه قلبش تهى از محبّت به من است (١٠٩).» از پيامبر ٦ نقل كرده‌اند كه فرمود: «بر هر مسلمانى لازم است كه صدقه بدهد.» گفتند: اگر كسى نداشت چه كند؟ فرمود: «با دست خودش كارى بكند كه خود بهره‌مند شود و بعد از آن صدقه بدهد.» گفتند: اگر نتوانست چه كار كند؟ فرمود: «به نيازمندى كه گرفتار است كمك كند.» عرض شد:

«اگر نتوانست چه؟ فرمود: «به كار شايسته و يا كار نيكى راهنمايى كند.» گفتند: اگر آن كار را هم نكرد، چه كند؟ فرمود: «از ضرر رساندن به ديگران خوددارى كند كه اين كار، خود صدقه است (١١٠).» راوى مى‌گويد: رسول خدا ٦- وقتى كه نيازمندى خدمتش مى‌آمد- رو به افراد مجلس مى‌كرد و مى‌فرمود: «مهربانى كنيد تا به اجر و پاداش آن برسيد كه خداوند آنچه را دوست دارد به زبان پيامبرش جارى مى‌كند (١١١).» از آن گرامى است: «بى‌تابى در مصيبت آن است كه انسان كارى بكند، كه نمى‌كرد و يا كارى را ترك كند كه هميشه آن كار را مى‌كرد (١١٢).» كسى به مردى در مقام تسليت گفت: اگر اين مصيبت، انگيزه خيرى براى تو باشد، و يا تو اجر و پاداشى به دست آورى، خوب است، اگر نه مصيبت درونى تو براى تو مهمتر از مصيبتى است كه از طرف اين در گذشته رسيده است.

سماعة بن مهران مى‌گويد، امام صادق (ع) بارها مى‌فرمود: