مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٤٠٥ - دانشمندان به خود مغرور

دانشمندان به خود مغرور

دانشمندانى كه تمام علوم شرعى و عقلى را كاملا فرا گرفته در آنها مهارت يافته‌اند، و بدانها سرگرمند و در عمل به عبادات و اجتناب از كارهاى ناروا سهل‌انگار و به دانش خود مغرورند كه مقامى در پيشگاه خدا دارند! اگر به چشم بصيرت بنگرند، خواهند دانست كه علم بر دو قسم است: علم به خدا و صفات حق تعالى و ديگرى علم به حلال و حرام و شناخت اخلاق ناپسند و پسنديده، و كيفيت معالجه اخلاق ناپسند، و هدف از اينها عمل است و اگر نيازى به عمل نبود، هيچ فايده‌اى نداشتند، پس هر علمى كه هدف از آن عمل است، بدون عمل هيچ فايده‌اى ندارد، مثل چنين كسى مثل آن مرد بيمارى است كه خود داراى مرضى است كه بايد معالجه كند و بى‌نياز از دارويى مخلوط از اجزاى فراوان نيست كه اين تركيب را جز پزشكان ماهر تشخيص نمى‌دهند، پس مى‌كوشد تا پزشك ماهرى را پيدا كند، اكنون پس از مسافرتى دراز به دكتر ماهرى دست يافته و آن دارو را به وى آموخته و تمام اجزا و اندازه و منابع تهيه كردنش را به او ياد داده و هم به او آموخته است كه چگونه هر جزئى را بسايد و مخلوط كند تا معجون درست شود، حالا كه از او آموخته است و يك نسخه از دستور پزشك را با خط زيبايى نوشته و به خانه‌اش برگشته آن دستورات را تكرار مى‌كند و مى‌خواند و به بيماران مى‌آموزد، و نه مى‌خورد و نه استعمال مى‌كند، به دروغ مى‌گويد كه اين اعمال، بيمارى او را معالجه مى‌كند، هيهات! اگر هزار نسخه از آن بنويسد، و به‌