مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٤٣ - مقام دنيوى قابل ستايش

مقام دنيوى قابل ستايش‌

در چندين مورد اين سخن پيامبر خدا ٦ را بيان كرديم: «دنيا كشتزار آخرت است (١)» پس هر چه كه در دنيا خلق شده است، امكان دارد براى آخرت از آن بهره‌بردارى كرد. و همان طورى كه از كمترين مال براى خوراك و پوشاك ناگزيريم، پس از كمترين مقام براى ضرورت زندگى با مردم نيز ناگزيريم و انسان همان طورى كه از غذا خوردن بى‌نياز نيست، پس لازم است كه خوراك و يا مالى داشته باشد تا بدان وسيله غذايى بخورد، هم‌چنين بى‌نياز از خدمت، خدمتگزار نيست و به كمك رفيق نيازمند است، و حكومتى لازم است تا او را نگهبانى كند و ستم اشرار را از او دفع كند، و علاقه‌اش بر اين كه در دل خدمتكارش جايگاهى داشته باشد تا انگيزه خدمتكارى او شود، نكوهيده نيست.

و علاقمنديش بر اينكه در قلب رفيقش جايى داشته باشد تا او مايل به رفاقت وى باشد و او را كمك كند نكوهيده نيست. و علاقه‌اش بر اين كه در دل استادش جايى داشته باشد تا او را خوب ارشاد و تعليم دهد و به او توجّه كند، نكوهيده نيست، و دوست داشتن جايگاهى در دل حاكمى كه شرّى را از وى باز دارد، نيز نكوهش نشده است، زيرا مقام نيز مانند مال وسيله‌اى براى رسيدن به اين اهداف است، و فرقى ندارند جز اينكه بايد توجّه داشت كه مال و جاه به ذات خود دوست داشتنى نيستند بلكه علاقه به اينها از قبيل آن است كه انسان در خانه‌اش دستشويى براى قضاى حاجت لازم دارد. و دوست دارد، كه اگر نيازى به قضاى‌