مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٧٤ - نكوهش دنيا

كسى كه بزرگترين هدفش دنياست، به ريسمان فريب چنگ زده است. (٤٤) مثالى ديگر براى دنيا؛ فريب خوردن به خيال‌بافيهاى دنيا و بعد تهى دستى، و آنگاه رهايى از دنيا به خيالهايى در خواب و رؤياهاى واهى شبيه است.

پيامبر خدا ٦ فرمود: دنيا رؤيا و اهل دنيا مجازات و كيفرشدگانند. (٤٥) يكى از بزرگان گويد: من مثل خود و دنيا را چون مردى مى‌دانم كه خفته و در خواب خود، خوب و بد را مى‌بيند، و در آن ميان يك باره از خواب بيدار مى‌شود، و هم چنين تمام مردم خفتگانند، وقتى كه بميرند از خواب بيدار شوند و از آنچه به آن دل بسته و خوشحال بودند، چيزى در دست ندارند.

به حكيمى گفتند: چه چيز بيشتر به دنيا مى‌ماند؟ گفت: خواب و خيال.

مثال ديگر براى دنيا در باره عداوت دنيا با اهل دنيا، و نابودسازى فرزندان خود: بدان كه طبيعت دنيا در آغاز، مهربانى اندك، امّا سرانجام نابودسازى است، همچون زنى كه براى خواستگاران خود را بيارايد و همين كه با آنها ازدواج كرد، آنان را سر ببرد و نابود سازد! نقل كرده‌اند كه دنيا بر عيسى بن مريم، ظاهر شد، حضرت عيسى (ع) آن را به صورت پيرزنى ديد كه دندانهايش ريخته و همه رقم زيور و آرايش كرده، پس فرمود:

با چند نفر ازدواج كرده‌اى؟ گفت: شمار آنها را نمى‌دانم، فرمود: همه آنها مرده‌اند و يا طلاقت داده‌اند؟ جواب داد: بلكه همه را كشته‌ام. حضرت عيسى گفت: بدا به حال همسران باقيمانده‌ات كه از گذشتگان عبرت نمى‌گيرند كه چگونه آنها را يكى يكى نابود ساخته‌اى، و از تو دورى نمى‌جويند!