مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥١٨ - سخن عارفان كنار جنازهها و در گورستان

واى بر عمل! يكى از بزرگان بارها مى‌گفت: هر كس زياد به ياد مرگ باشد آنجا را باغى از باغهاى بهشت خواهد يافت، و هر كس از ياد مرگ غافل باشد آن را گودالى از آتش دوزخ خواهد ديد.

يكى از بزرگان گودالى به صورت قبر در خانه‌اش كنده بود، و هر گاه در دل خود قساوتى مى‌ديد وارد آنجا مى‌شد و مى‌خوابيد و مقدارى درنگ مى‌كرد و مى‌گفت: «بار خدايا مرا بازگردان تا شايد كار نيكى در آنچه واگذاشتم انجام دهم (٥)» و بعد با خود مى‌گفت: فلانى حال تو را باز گرداندند، پس كار نيك كن! ديگرى مى‌گفت: زمين از آن كسى كه جاى خوابش را آماده مى‌كند و بسترش را درست مى‌كند، در شگفت است و مى‌گويد: فرزند آدم! آيا گرفتارى طولانى خود را به خاطر نمى‌آورى و ميان من و تو چندان فاصله‌اى نيست؟! عمر بن عبد العزيز به قبرستان مى‌رفت، و وقتى كه چشمش به قبرها مى‌افتاد مى‌گريست! و بعد مى‌گفت: اينها قبرهاى پدرانم بنى اميه است گويى آنها در لذتها و خوشيهاى خود مردم را شركت نداده‌اند، آيا نمى‌بينى كه آنها مبتلايند، بدبختيها ايشان را فراگرفته و مصيبت آنان سخت دشوار است و حشرات به بدنشان حمله‌ورند، آنگاه مى‌گريست.

ديدم بر سنگ گورى نوشته‌اند:

قبرها در عين خاموشى با تو به آرامى سخن مى‌گويند ساكنان قبور نيز در زير خاك خاموشند! اى كسى كه دنيا را- بدون بهره‌گيرى- جمع مى‌كنى براى چه كسى جمع مى‌كنى، در حالى كه خود مى‌ميرى (٦)! بر سر قبر طبيبى ديدم نوشته‌اند:

من همان را گفتم كه ديگرى به من گفت: نعمان (٧) نيز سرانجام زير خاك‌