مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١١٦ - متن عربى بدگمانى و حسن ظن

يكى از بزرگان مى‌گفتند: خيرى نيست در زندگى آن كس كه به عقل نبيند آنچه را كه با چشم نديده است.

به حضرت يعقوب (ع) گفتند: در مصر مردى است كه مستمند را غذا مى‌دهد، و دامن يتيم را پرمى‌سازد، فرمود: او بايد از خانواده ما باشد وقتى كه بررسى كردند، ديدند او حضرت يوسف (ع) است.

امير المؤمنين (ع) فرمود: «هر كس در حال شك و ترديد به سر ببرد، با اولين قدمهاى شياطين لگدكوب مى‌شود.» (٦) امام حسن (ع) فرمود: «شما را به تقواى الهى و انديشه مداوم سفارش مى‌كنم، زيرا انديشيدن پدر و مادر هر خير و خوبى است.» (٧) و از آن بزرگوار است: «هر كس خدا را بشناسد او را دوست مى‌دارد و هر كه دنيا را بشناسد، پارسايى در دنيا را پيشه كند، مؤمن چون كار بيهوده نمى‌كند لذا غفلت نمى‌ورزد كه هر گاه بينديشد، دچار اندوه شود.» (٨)

[متن عربى‌] بدگمانى و حسن ظن‌

١- مرحبا بك من بيت ما اعظمك و ما أعظم حرمتك و اللَّه إنّ المؤمن أعظم حرمة عند اللَّه منك لأنّ اللَّه تعالى حرّم منك واحدة و حرّم من المؤمن ثلاثا: دمه و ماله و أن يظنّ به ظنّ السّوء.

٢- من ظنّ بك خيرا فصدّق بظنّه.

٣- اتّقوا ظنون المؤمنين فإنّ اللَّه جعل الحقّ على ألسنتهم.

٤- أنّ حسن الظنّ باللَّه من حسن عبادة اللَّه.

٥- دع ما يريبك إلى ما لا يريبك فمن رعى حول الحمى يوشك أن يقع فيه.

٦- من تردّد في الرّيب وطئته سنابك الشّياطين.

٧- أوصيكم بتقوى اللَّه و إدامة التفكّر، فإنّ التفكّر أبو كلّ خير و امّه.

٨- من عرف اللَّه أحبّه و من عرف الدّنيا زهد فيها؛ و المؤمن لا يلهو حتى يغفل فإذا تفكّر حزن.