مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٢٩ - سرزنش ديگران

نوشت: نسبت به كسانى كه تحت امر تو هستند خود با عدالت رفتار كن! و اگر نه از طرف كسى كه صاحب اختيار تو است، رعايت انصاف كن! سعد بن ابى وقّاص مى‌گويد، خدمت پيامبر خدا ٦ بوديم، فرمود: «آيا نمى‌تواند هر فردى از شما روزى هزار حسنه به دست آورد؟» كسى پرسيد: چطور ممكن است يك نفر هزار حسنه كسب كند؟ فرمود:

«صد تسبيح بگويد، هزار حسنه برايش نوشته مى‌شود و يا هزار خطا از نامه عملش محو مى‌شود.» (١١) امير المؤمنين (ع) فرمود: «هر كس در كارها سهل انگارى كند، حقوق ديگران را تباه كرده است.» (١٢) حسن بصرى مى‌گويد: روز قيامت بيش از همه كس آن مردى مى‌نالد كه سنّت غلط و گمراه‌كننده‌اى را رايج كرده و مردم دنبال آن رفته‌اند، و آن مرد مرفّهى كه به قدر كفايت دارد، و از نعمتهاى الهى در راه نافرمانيهاى او، بهره‌گيرى مى‌كند.

لقمان به پسرش مى‌گفت: پسر از تنبلى و بى‌حوصلگى دورى كن، زيرا تو اگر تنبلى كنى، حق ديگران را ادا نمى‌كنى و هر گاه بى‌حوصله باشى در راه حق پايدار نخواهى بود، شنيدن حكمت باعث جلاى دلها، و افسردگى و سستى باعث تيرگى آنهاست.

از او نقل كرده‌اند، كه هر گاه دلتنگ مى‌شد، به صحرا مى‌رفت.

از آن بزرگوار نقل كرده‌اند: روز قيامت حساب آن كسى از همه كس سختتر است كه به مقدار كافى دارد و مرفّه است، اگر كار كردن زحمت دارد [پسنديده است‌] امّا آسودگى و رفاه باعث فساد است. (١٣) پيامبر ٦ فرمود: «بنده‌اى به مقام پرهيزكاران نمى‌رسد مگر اين كه ترك كند آنچه را كه بى‌اشكال است از ترس اينكه مبادا در خطر افتد.» (١٤) على (ع) مى‌فرمايد: «پاكدامنى زينت تنگدست است.» (١٥)