مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٤٧٤ - كيفيت انديشه در آفرينش

آگاه شود، و با اين سوراخها، اكسيژن هوا را به عنوان خوراك قلب، و رفع حرارت درونى (دفع كربن)، استنشاق كند، و دهن را باز گشود و زبان را وسيله سخن در دهن قرار داد تا بازگوينده مقاصد قلبى باشد. و دهن را وسيله دندانها آراست تا وسيله‌اى براى آسيا كردن، شكستن و بريدن، باشند با ريشه‌هاى محكم و نوكهاى تيز، رنگهاى سفيد! در رديفهاى منظم كه سردندانها برابر و فاصله‌هاى مرتّب كه گويى درهاى به رشته كشيده‌اند! و لبها را با رنگ و شكل زيبا آفريد تا روى دهان قرار بگيرند و سوراخ دهن را بپوشانند و حروف سخن به وسيله آنها تلفظ شود. و پس از آن حنجره را آفريده و آن را براى بيرون شدن صدا آماده كرده است.

و زبان را براى حركتها و برش دادن سخن آفريده تا صدا را در مخارج به شكلهاى مختلف، فشرده يا گسترده، درشت و آرام و با جوهره سخت و نرم، دراز، و كوتاه برش دهد، تا اين كه بدان وسيله صداها با هم متفاوت بوده و دو صدا مثل هم نباشند بلكه در دو صدا فرقهايى باشد كه شنونده بعضى از مردم را از روى صدا در تاريكى از ديگران تشخيص دهد، وانگهى سر را به وسيله موهاى نرم اطراف پيشانى آراسته، و صورت را با ريش و ابروها و ابرو را با موهاى نرم، و چشمها را با مژه‌ها زينت داد.

سپس اعضاى درونى بدن را آفريد و هر كدام را ويژه عملى قرار داد، معده را براى هضم غذا، كبد را براى تبديل غذا به خون، سپرز و كيسه صفرا و كليه را براى خدمت كبد، مسخّر كرد. سپرز در خدمت كبد است و سوداء را جذب مى‌كند، كيسه صفرا، زرداب را جذب مى‌كند و كليه نيز آب را جذب مى‌كند، امّا مثانه با پذيرش آب از كبد، و بيرون دادن آن از راه آلت تناسلى انجام وظيفه مى‌كند، پى‌ها در رساندن خون به ساير اطراف بدن با كبد همكارى مى‌كند. آنگاه دستها را آفريده و آنها را كشيده قرار داده است تا به تمام مفصلها برسد، و كف دست را پهن و انگشتها را به پنج قسم و هر انگشت را به سه بند تقسيم كرده است و چهار انگشت را يك طرف و انگشت ابهام را طرف ديگر قرار داده تا انگشت‌