مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٧٨ - نكوهش دنيا

شما مانند ظرفى است كه اگر بالاى آن خوب باشد، پايين آن هم خوب و اگر بالاى آن بد و آلوده باشد پايين آن نيز بد خواهد بود. (٥١) مثلى ديگر براى باقيمانده دنيا و ناچيز بودن آن نسبت به گذشته:

انس مى‌گويد: رسول خدا ٦ فرمود: داستان اين دنيا همانند جامه‌اى است كه از آغاز تا پايانش شكافته است، و به يك نخ در پايان آويخته است، و نزديك است كه آن نخ هم جدا شود. (٥٢) مثلى ديگر براى اينكه دلبستگيهاى دنيا در پى يك ديگر مى‌آيند تا آنجا كه به هلاكت اهل دنيا مى‌انجامد:

حضرت عيسى (ع) فرمود: مثل دنيا دار مانند كسى است كه از آب دريايى مى‌نوشد كه هر چه بنوشد، تشنگيش افزون گردد تا اينكه او را از پا درآورد.

مثلى ديگر براى مخالفت دنيا، و شادابى آغاز و پليدى انجامش:

بدان كه علايق دنيا در دل، مانند خواسته‌هاى غذا، داخل معده است، كه بنده خدا بهنگام مردن از علاقه به دنيا در دل خود، ناراحتى، عفونت و چرك خواهد يافت، همان طورى كه از غذاهاى لذيذ- وقتى كه به آخر معده مى‌رسند- چنين احساسى را دارد. و همان طورى كه غذا هر چه لذيذتر و چربتر و با حلاوتتر باشد، بازدهش پليدتر و بدبوتر است، همچنين هر تمايل قلبى كه شهوانى‌تر و لذيذتر باشد، بهنگام فقدان دردناكتر و تلختر خواهد بود، و مردن بدون از دست دادن متاع دنيا، معنى ندارد.

نقل كرده‌اند كه پيامبر ٦ به ضحاك بن سفيان كلابى فرمود: آيا غذايى خورده‌اى كه شور بوده و روى آن شير و آب آشاميده باشى؟ عرض كرد: آرى.

فرمود: آيا مى‌دانى كه سرانجام چه مى‌شود؟ عرض كرد: شما مى‌دانيد. فرمود:

خداوند، دنيا را بدان چه كه خوراك فرزند آدم مى‌انجامد، مثل زده و تشبيه كرده است! (٥٣)