مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٧٩ - نكوهش دنيا

ابى بن كعب مى‌گويد: رسول خدا ٦ فرمود: دنيا را براى فرزند آدمى ضرب المثلى است، بنگر- غذايى را كه آميخته و نمكين ساخته است تا سرانجام كار- از بنى آدم چه چيز دفع مى‌شود! (٥٤) حسن مى‌گويد: گاهى مردم غذاها را با ادويه خوش مزه مى‌كنند. و بعد آنجا كه مى‌دانى مى‌ريزند! و خداوند متعال مى‌فرمايد: «بايد انسان به خوراك خود بنگرد» (٥٥) ابن عباس مى‌گويد: به سرانجام غذايش بنگرد.

يكى از بزرگان همواره مى‌گفت: بياييد تا دنيا را به شما نشان دهم، و آنها را به زباله‌دانى مى‌برد و مى‌گفت: به ميوه‌ها، مرغها، عسلها و چربيهايشان نگاه كنيد، و فرشته‌اى مى‌گويد: فرزند آدم نگاه كن بر آنچه بخل مى‌ورزيدى، نگاه كن بر آنچه به خاطر آن دعوا مى‌كردى، نگاه كن بر آنچه به خاطر دستيابى به آن حريص بودى، ببين چه شده است! مثلى ديگر در باره نسبت دنيا به آخرت:

پيامبر خدا ٦ فرمود: دنيا نسبت به آخرت همانند آن است كه كسى از شما انگشتش را به آب دريا بزند، ببينيد چه قدر از آب دريا را بر مى‌دارد؟! (٥٦) مثال ديگر براى دنيا و اهل دنيا در مورد سرگرم شدن به نعمتهاى دنيا و غفلت از آخرت و حسرتهاى زياد به خاطر دنيا: بدان كه اهل دنيا در غفلت خود همچون آدم مستى است كه از مى‌گساريش گساريش لذّت مى‌برد و با اطرافيان در باره چيزى مبارزه مى‌كند اما وقتى كه بهوش مى‌آيد، از كار خود پشيمان مى‌شود، همين طور، انسان در دنيا مست است وقتى كه مرگش فرا مى‌رسد، بر آنچه كرده است پشيمان مى‌شود، همان طور كه پيامبر ٦ فرمود: مردمان خفتگانند وقتى كه بميرند به خود آيند. (٥٧) مثالى ديگر براى فريفتگى مردم به دنيا و ضعف ايمانشان، از قرآن مجيد، و بر حذر داشتن مردم از جنجالهاى دنيا:

آورده‌اند كه رسول خدا ٦ به اصحابش فرمود: مثل من و مثل شما و