جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣١٨ - غزل ٥٢٤ اى بىخبر! بكوش كه صاحب خبر شوى
خواجه در اين غزل، در مقام گوشزد نمودن نصايح عارفانه اى است، به خود ويا سالكين طريق الى اللَّه. مىگويد:
|
اى بىخبر! بكوش كه صاحب خبر شوى |
تا راهْ بين نباشى، كى راهبر شوى؟ |
|
اى خواجه! ويا سالكى كه از عالم انسانيّت خبر ندارى! آرام منشين، بكوش وجديّت نما تا از عالم فطرت وملكوت خويش وجهان آفرينش با خبر گردى؛ كه:
٣٤٧٣
«ألْيَقْظَةُ نُورٌ، ألغَلْفَةُ غُرورٌ.»
[١]: (بيدارى وهوشيارى [دل]، نور، غفلت وفراموشى، غرور وفريفتگى است.) وهمچنين:
٣٤٧٤
«أليَقْظَةُ إسْتِبْصارٌ.»
[٢]: (بيدارى [دل]، بينايى وروشنايى مىباشد.) ونيز:
٣٤٧٥
«ألا مُسْتَيْقِظَ مِنْ غَفْلَتِهِ قَبْلَ نَفادِ مُدَّتِهِ؟»
[٣]: (آيا كسى نيست كه پيش از پايان يافتن مدّت [عمر] ش از غفلت خويش بيدار گردد؟) وبه گفته خواجه در جايى:
|
اين يك دو دم، كه دولتِ ديدار ممكن است |
درياب كامِ دل، كه نه پيداست كار عمر |
|
|
تا كى مِىِ صبوح وشَكَرْ خوابِ صبحدم؟ |
بيدار گرد هان! كه نماند اعتبار عمر[٤] |
|
وراه نپيمود وبه مقصد واصل نگشته، كجا مى توانى راهنماى ديگران شوى؟
كه:
٣٤٧٦
«بِالهُدى يَكْثُرُ الإسْتِبْصارُ.»
[٥]: (تنها با هدايت وراهنمايى، بينايى وروشنايى [دل] افزون مى گردد.) ونيز:
٣٤٧٧
«طُوبىْ لِمَنْ بادَرَ الهُدى قَبْلَ أنْ تُغْلَقَ أبْوابُهُ.»
[٦]: (خوشا به حال آنكه.
[١] ( ١، ٢، ٣) غرر ودرر موضوعى، باب اليقظه، ص ٤٣١.
[٢] ( ١، ٢، ٣) غرر ودرر موضوعى، باب اليقظه، ص ٤٣١.
[٣] ( ١، ٢، ٣) غرر ودرر موضوعى، باب اليقظه، ص ٤٣١.
[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩١، ص ٢٢٨.
[٥] - غرر ودرر موضوعى، باب الهداية، ص ٤٢١.
[٦] - غرر ودرر موضوعى، باب الهداية، ص ٤٢١.