جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٥١ - غزل ٤٤٠ ما ورد سحر بر سر ميخانه نهاديم

٣٢١٧

رَغْبَتى؛ فَأَنْتَ لاغَيْرُكَ مُرادى، وَلَكَ لا لِسِواكَ سَهَرى وَسُهادى»

[١]: (توجّهم از همه بريده و تنها به تو پيوسته، و ميل و رغبتم تنها به سوى تو منصرف گشته، پس تويى مقصودم، نه غير تو، و تنها براى توست شب بيدارى و كم خوابى‌ام.) تا آنكه حجابهاى عالم طبيعتم بر كنار شد و باز عهد فراموش شده‌ام به ياد آمد و بر آن قدم استوار داشته و دوست مرا پذيرفت؛ كه: «وَ يَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ، وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً»[٢]: (و خداوند بر مردان و زنان مؤمن رجوع نموده و توبه آنان را بپذيرد، و بدرستى كه خداوند بسيار آمرزنده و مهربان مى باشد.) حال:

داغ غم عشق ازلى چنان در من شعله ور گشته، كه اگر به خرقه و عالم بشريت زاهدان و عاقلان هم در افتاده بود، خرقه آنها نيز آتش مى گرفت. به گفته خواجه در جايى:

و يا بخواهد بگويد: چون داغ عشقش را دل ديوانه‌ام در ازل پذيرفت كه:

«وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ، إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا.»[٤] و به قول خواجه در بيت ديگرش:

عاقلان و زهّاد در اين عالم هم نتوانستند مرا از طريقه ولايت و محبّت جانان.

[١] - بحار الانوار، ج ٩٤، ص ١٤٨.

[٢] - احزاب: ٧٣.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢١٥، ص ١٧٩.

[٤] - احزاب: ٧٢.

[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٧٤، ص ١٥١.