ترا عشق همچون خودى ز آب و گل،		ربايد همى صبر و آرام دل‌
به بيداريش فتنه برخد[١] و خال‌		به خواب اندرش پايبند خيال‌
به صدقش چنان سر نهى در قدم،		كه بينى جهان با وجودش عدم‌
چو در چشم شاهد نيايد زرت،		زر و خاك يكسان نمايد برت‌
دگر با كست بر نيايد نفس،		كه با او نماند دگر جاى كس‌
تو گويى‌[٢] به چشم اندرش منزل است‌		و گر ديده برهم نهى در دل است‌
نه انديشه از كس كه رسوا شوى‌		نه قوت، كه از وى شكيبا شوى‌
گرت جان بخواهد، به لب برنهى‌		ورت تيغ بر سر نهد، سر نهى‌
چو عشقى كه بنياد آن بر هواست،		چنين فتنه‌انگيز و فرمانرواست،
عجب دارى از سالكان طريق،		كه باشند در بحر معنى غريق!
به سوداى جانان ز جان مشتغل‌[٣]		به ذكر حبيب از جهان مشتغل‌
به ياد حق از خلق بگريخته‌		چنان مست‌[٤] ساقى كه مى‌ريخته‌
نشايد به دارو دوا كردشان‌		كه كس مطلع نيست بر دردشان‌
«الست‌[٥]» از ازل همچنانشان به گوش‌		به فرياد «قالوا بلى» در خروش‌

[١] خد( لفظ عربى): رخسار، گونه. جمع آن، خدود. شيخ اجل عشق الهى را ميخواهد با عشق مجازى مقايسه كند و ناظر است به عقايد نو افلاطونيان درباره عشق.( ر ك تاريخ مختصر فلسفه تأليف نگارنده).

[٢] تو گويى به چشم اندرش منزل است: ضمير شين مضاف اليه است براى« منزل».

[٣] - ز جان مشتغل: از جان منصرف هستند و به آن توجهى ندارند و تنها نظاره آنان به جانان است. در نسخه« على يف» مشتغل آخر بيت« منفعل» ضبط شده.

[٤] چنان مست ساقى كه مى‌ريخته: چنان شيفته ساقى‌اند كه به مى عنايتى ندارند و از آن درميگذرند. آنچه از نظر ما غايت و هدف تلقى ميشود در نزد سالكان عارف، وسيله‌يى بيش نيست و آنان با نيروى عشق، خود مقصود را خواهانند. ساقى كنايه از فياض مطلق، ذات فيض بخش پروردگار است.

[٥] الست: اشاره است به آيه ١٧٢ از سوره اعراف‌« أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى‌». خداوند ذريه آدم را گرفت و آنان را بر خودشان گواه ساخت و از ايشان پرسيد آيا من پروردگار شما نيستم؟ آنان گفتند: آرى، هستى. بر مبناى اين آيه قرآنى، عرفا به« عالم الست» و« عالم ذر» يعنى جهانى پيش از اين جهان مادى قائل شده‌اند و مبناى حكمت افلاطونى نيز بر مثالهاست و به همين جهت افلاطون علم را« تذكر» ميداند.