شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٨٣ - حكايت(٣) ز درياى عمان برآمد كسى

[١] گشن: درخت انبوه و پرشاخ و برگ.

[٢] مرجل: با كسر اول و فتح ثالث- ديگ، لفظ عربى است( ج) مراجل، ضميرش در جوشش مضاف اليه است براى به سر، در بعضى نسخه‌ها بجاى« خبر»« سخن» و بجاى« به سر»« به بن» آمده و نسخه مدل‌هاى ديگرى هم ذكر شده است، لكن ضبط متن صحيح است.

[٣] - سكون دست در پيش داشت: آرامش نفس از خشم پيشگيرى ميكرد.

[٤] چو تير تو دارد ...: تير اول به معنى نصيب و سهم و بهره است يعنى وقتى كسى از تو بهره‌مند است او را با تير مزن. در بعضى نسخه‌ها« بجاى چو تير تو دارد»« چو حق بر تو دارد» ضبط شده است.

[٥] كنون تا يقينت نگردد گناه: مراد اينست چنانكه تا هنر او را مسلم نداشتى، به دربار پادشاهى او را نپذيرفتى، مى‌بايست گناه او هم‌اكنون مسلم و يقين شود تا، پس از آن سزاوار عقوبت گردد.

[٦] دلست اى خردمند: شيخ اجل اشاره دارد به اين كلمه معروف عربى كه به- حضرت على( ع) نيز منسوب است:« الكلام فى وثاقك مالم تتكلم به فاذا تكلمت به صرت فى وثاقه». ترجمه:« سخن تا بر زبان نياورده‌اى در بند اختيار توست و چون بر زبان‌آورى تو در زنجير آن خواهى بود».