شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٣٨٢ - حكايت(٣) شنيدم كه مستى ز تاب نبيد
|
خدايا، مقصر به كار آمديم |
تهيدست و اميدوار آمديم |
|
حكايت (٣) [شنيدم كه مستى ز تاب نبيد ....]
|
شنيدم كه مستى ز تاب نبيد[١]، |
به مقصوره[٢] مسجدى در دويد |
|
|
به ناليد بر آستان كرم: |
كه يا رب، به فردوس اعلى برم |
|
|
مؤذن گريبان گرفتش: كه هين، |
سگ و مسجد اى فارغ از عقل و دين! |
|
|
چه شايسته كردى كه خواهى بهشت؟ |
نمىزيبدت ناز با روى زشت |
|
|
بگفت اين سخن پير و بگريست مست: |
كه مستم، بدار از من اى خواجه دست |
|
|
عجب دارى از لطف پروردگار، |
كه باشد گنهكارى اميدوار؟ |
|
|
ترا مىنگويم كه عذرم پذير |
در توبه باز است و حق دستگير |
|
|
همى شرم دارم ز لطف كريم، |
كه خوانم[٣] گنه، پيش عفوش، عظيم |
|
|
كسى را كه پيرى درآرد ز پاى، |
چو دستش نگيرى، نخيزد ز جاى |
|
|
من آنم ز پاى اندر افتاده پير، |
خدايا، به فضل[٤] خودم دستگير |
|
|
نگويم بزرگى و جاهم ببخش، |
فروماندگى و گناهم به بخش |
|
|
اگر يارى اندك زلل[٥] داندم، |
به نابخردى شهره گرداندنم |
|
|
تو بينا و ما خائف از يكديگر |
كه تو پردهپوشى و ما پردهدر |
|
|
برآورده مردم ز بيرون خروش |
تو بيننده[٦] در پرده و پردهپوش |
|
|
به نادانى ار بندگان سركشند، |
خداوندگاران قلم در كشند |
|
|
اگر جرم بخشى به مقدار جود، |
نماند گنهكارى اندر وجود |
|
|
وگر خشمگيرى به قدر گناه، |
به دوزخ فرست و ترازو مخواه |
|
|
گرم دستگيرى، به جايى رسم |
وگر بفكنى، برنگيرد كسم |
|
[١] نبيد يا نبيذ: شراب خرما، جمع آن انبذه.
[٢] مقصوره: جاى امام در نماز جماعت- محراب.
[٣] -« كه خوانم گنه پيش عفوش عظيم»: سرمست ميگويد: مرا شرم مىآيد كه گناه خود را در مقابل عفو و بخشايش خدا بزرگ پندارم ... ناظر است به جملهيى از دعاى ماثور:« اللهم ان عظمت ذنوبى فعفوك اعظم.»
[٤] فضل خودم: ضمير« م» در« خودم» مضاف اليه است براى« دست» خدايا به فضل خود دست مرا بگير.
[٥] زلل: لغزش
[٦] تو بيننده در پرده و پردهپوش: خدايا تو بينندهيى و از نظر ما محجوبى و پوشنده پرده بر عيوبى.