شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٣٥٦ - حكايت(١٠) بتى ديدم از عاج در سومنات

كه مرهم نهادم‌[١] نه در خورد ريش‌

كه در خورد اكرام و انعام خويش‌

كه اين شكر نعمت بجاى آورم‌

وگر پاى گردد بخدمت سرم‌

فرج يافتم بعد از آن بندها،

هنوزم بگوشست آن پندها

يكى آنكه هرگه كه دست نياز،

برآرم به درگاه داناى راز،

به ياد آيد آن لعبت چينيم‌

كند خاك در چشم خود بينيم‌

بدانم كه دستى كه برداشتم،

به نيروى خود بر نيفراشتم‌

نه صاحبدلان‌[٢] دست برميكشند،

كه سررشته از غيب در ميكشند

در خير باز است و طاعت، و ليك‌

نه هركس تواناست بر فعل نيك‌

همين است مانع كه در بارگاه،

نشايد شدن جز بفرمان شاه‌

كليد قدر نيست در دست كس‌

تواناى مطلق خدايست و بس‌

پس اى مرد پوينده بر راه راست،

ترا نيست منت، خداوند راست‌

چو در غيب، نيكو نهادت سرشت،

نيايد ز خوى تو كردار زشت،

ز زنبور كرد اين حلاوت پديد،

همانكس كه در مار زهر آفريد

چو خواهد كه ملك تو ويران كند،

نخست از تو خلقى پريشان كند

وگر باشدش بر تو بخشايشى،

رساند بخلق از تو آسايشى‌

تكبر مكن بر ره راستى‌

كه دستت گرفتند و برخاستى‌

سخن سودمند است اگر بشنوى‌

به مردان رسى گر طريقت‌[٣] روى‌

مقامى بيابى گرت ره دهند،

كه برخوان عزت سماطت نهند

و ليكن نبايد كه تنها خورى‌

ز درويش درمانده يادآورى‌

فرستى مگر رحمتى برپيم‌

كه بركرده خويش واثق نيم‌