شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٢١١ - حكايت(٣) چنين دارم از پير داننده ياد

حكايت (٣) [چنين دارم از پير داننده ياد ....]

[١] شرك: شريك آوردن براى خدا. در اينجا مراد از شرك آن است كه هرگاه كسى رضاى خود را جز رضاى محبوب در نظر گيرد و براى خود در برابر معشوق به تشخصى قائل شود، بر خلاف راه توحيد رفته و به شرك گراييده است.

[٢] شوريده: در اصطلاح عرفان كسى است كه يكباره نور حق در دل او جلوه‌گر شود و از خود بيخود گردد، دنيا بگذارد و در طلب معشوق راه بسپارد.

[٣] - جمالم: ضمير« م» مفعول با واسطه است براى فعل نمود مراد بيت اينست: قسم بحق خدا از هنگامى كه ذات حق جمال خود را بمن نمود، ديگر موجودات در نظر من حقيقتى تلقى نشد و همه را صورتهاى خيالى ديدم.

[٤] ز ياد ملك چون ملك نارمند ... نارمند: ناآرامند: معنى بيت چنين است:

از ياد خداى خالق كه پادشاه جهان است مراد آنكه از ياد خدا كه شاه شاهان است هرگز آرام ندارند و مانند فرشتگان هميشه در تسبيح اويند اما از مردم ميگريزند چنانكه دد از خلق گريزان است.

[٥] قوى بازوانند ... با آنكه داراى قدرت تصرفند دستشان از آزار خلق كوتاه است.

بطوركلى عارفان داراى صفاتى به ظاهر متضاد هستند و از اين جهت تشبه كرده‌اند به خداى متعال كه داراى صفات جمال و جلال است هم رحمان است و هم قهار.